'De helft van alle agenten verdient 1,5 keer modaal of meer'

wilmer heck

De aanleiding

De politiebonden willen meer salaris voor agenten. Het is de bedoeling dat daarover vandaag een akkoord komt met minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD). Maar of ze eruit komen is onzeker, want Opstelten vindt de „structurele inkomensverbetering” waar de bonden om vragen niet reëel. In De Telegraaf van maandag 13 februari suggereerde zijn woordvoerder dat agenten al genoeg verdienen. „De helft van alle agenten verdient 1,5 keer modaal of meer”, zei hij. Klopt dat, vragen diverse next.checkt-lezers zich af.

Interpretaties

Hoeveel is ‘de helft van alle agenten’? Om die vraag te kunnen beantwoorden, moeten we eerst weten wat onder een ‘agent’ wordt verstaan. Strikt genomen zijn alleen politiefunctionarissen die in salarisschaal zes vallen agent. In schaal zeven zit bijvoorbeeld de hoofdagent en in de schalen vier en vijf de surveillant. Navraag bij de woordvoerder leert dat hij met „agenten” al het politiepersoneel bedoelt. Volgens het ministerie gaat het om circa 59.000 ‘agenten’ – oftewel politiepersoneel. De helft daarvan is dus 29.500.

Dan het salaris. Het modale inkomen ligt volgens het CBS op 33.000 euro bruto in 2012. Anderhalf keer modaal is dus 49.500 euro bruto per jaar. De stelling is dus dat 29.500 agenten in Nederland 49.500 euro bruto per jaar of meer verdienen.

En, klopt het?

Soms zijn er beweringen die ook na weken onderzoek niet te controleren blijken. In dit geval was next.checkt afhankelijk van het ministerie van Justitie. Dat heeft toegang tot de salarisadministratie van de politie. Maar de woordvoerder die de uitspraak deed, gaf slechts een deel van de berekening waarop hij zijn bewering baseerde. De onderliggende cijfers uit de salarisadministratie bleven geheim. Volgens het ministerie om de „privacy” van de agenten te garanderen. Ons verzoek om de gegevens te anonimiseren, werd niet ingewilligd.

Het enige wat we daardoor weten, is dat uit het jaarverslag van de politie over 2010 blijkt dat 49,3 procent van het politiepersoneel in salarisschaal acht of hoger zit. Deze schaal begint bij 2.099 euro bruto per maand en loopt op tot 3.347 euro bruto per maand. Er zitten 15.627 agenten in deze schaal. Daarvan verdienen er volgens de woordvoerder 10.900 het maximum van 3.347 euro. Op basis van een aanstelling van 36 uur per week zouden die 10.900 agenten uitkomen op een bruto jaarsalaris, inclusief vakantiegeld en een eindejaarsuitkering, van gemiddeld 45.000 euro. Volgens de woordvoerder hebben de meesten hun arbeidsduur echter uitgebreid naar een 38-urige, of 40-urige werkweek, hetgeen een stijging van het salaris oplevert van 5,5 of 11 procent. Daarnaast krijgen agenten onregelmatigheidstoeslagen voor avond-, nacht en weekenddiensten. Hierdoor komt, stelt de woordvoerder, 90 procent van alle agenten die op het maximum van schaal acht zitten uit boven anderhalf keer modaal. Dit zou ook gelden voor veel agenten bovenin schaal zeven.

Deze berekening geeft echter geen uitsluitsel over de bewering. Hoe zit het bijvoorbeeld met agenten die middenin schaal negen zitten, of middenin schaal tien? Zij verdienen minder dan bovenin schaal acht – rond de 3.000 euro bruto per maand – en zullen die anderhalf keer modaal dus niet halen. In het jaarverslag kunnen we wel zien hoeveel agenten in een bepaalde schaal zitten, maar niet waar ze zich binnen die salarisschaal bevinden.

Uit een onderzoek in 2009, in opdracht van het ministerie, de politiekorpsen en de vakbonden, bleek wel dat agenten concurrerende salarissen verdienen ten opzichte van sectoren als de zorg, het voortgezet onderwijs, gemeenten, de particuliere beveiliging en de douane. De beginsalarissen bij de politie bleken gemiddeld 5 procent hoger te liggen – en de maximumsalarissen gemiddeld 10 procent.

Maar de bewering dat de helft van de agenten anderhalf keer modaal of meer verdient, kan op grond van wat het ministerie wil vrijgeven niet worden gecontroleerd. De bewering wordt door politievakbond ACP overigens niet weersproken.

Conclusie

Agenten verdienen concurrerende salarissen ten opzichte van werknemers in sectoren waarin ook functies bestaan met risico op geweld. En politievakbond ACP bestrijdt de salarisclaim van de woordvoerder van minister Opstelten niet. Maar het ministerie weigert de informatie vrij te geven waarmee de bewering kan worden gestaafd. Of de helft van de agenten anderhalf keer modaal of meer verdient, krijgt dus helaas een niet te checken.