Amerika's getuige tegen het brein achter 9/11

Al-Qaeda beschouwde de jonge Pakistaanse migrant Majid Khan als een handig hulpje. In ruil voor een lagere straf gaat hij nu de VS helpen in belangrijke terreurzaken.

Toen de ouders van Majid Khan in 2002 overlegden over een gearrangeerd huwelijk tussen hun zoon en de dochter van een belangrijke Pakistaanse generaal, had de jonge Khan zijn eigen plannen. De bruiloft zou een perfect moment zijn voor een aanslag op de president van zijn geboorteland, Pervez Musharraf, een mogelijke gast.

Khan, die als tiener met zijn ouders naar Amerika was geëmigreerd, besprak dit plan met Khalid Sheikh Mohammed, het zelfbenoemde brein achter de aanslagen van 9/11.

Het liep anders. De bruiloft ging niet door en Khan werd in 2003 gearresteerd in Karachi, Pakistan, op verdenking van banden met Al-Qaeda. Gisteren werd hij de eerste belangrijke gevangene van Guantánamo Bay die schuld heeft bekend. Zes kleinere vissen gingen hem voor.

Khan (32) gaat 19 jaar de cel in voor moord, spionage, samenzwering en hulp aan terroristen. Naast het moordplan op Musharraf had hij ondergrondse olietanks in Amerika willen opblazen. Ook leverde hij 50.000 dollar af voor de aanslag op het Marriott hotel in Jakarta in 2003. Elf mensen kwamen om.

Er was levenslang geëist tegen Khan, maar hij kreeg strafvermindering na zijn belofte om te getuigen tegen andere terreurverdachten. Een daarvan is Khalid Sheikh Mohammed, de man met wie hij de bruiloftsaanslag besprak. Mohammed wordt gezien als de grootste buit van de Amerikanen in Guantánamo. Hem wacht mogelijk de doodstraf.

Khan en Mohammed, een prominent lid van Al-Qaeda, werden in 2002 aan elkaar voorgesteld, aldus militaire aanklagers. De jonge Pakistaanse migrant zou het terreurnetwerk van dienst kunnen zijn vanwege zijn vloeiende Engels en zijn bekendheid met Amerika.

Khan heeft nooit zelf aanslagen uitgevoerd, de plannen liepen op niets uit. Het complot met de olietanks is in verband gebracht met zijn baantje bij het benzinestation van zijn vader in Baltimore, Maryland.

De schuldbekentenis van Khan is een overwinning voor de Verenigde Staten. Het verzacht het beeld dat het omstreden detentiecentrum geen resultaat oplevert. Gehoopt wordt dat de hulp van Khan cruciaal zal blijken in een aantal zaken. Mocht het leger vinden dat Khan niet goed meewerkt, dan kan zijn straf worden verhoogd tot 25 jaar.

In ruil voor de strafvermindering heeft Khan ook het recht moeten opgeven om een klacht in te dienen wegens marteling. Na zijn arrestatie zou hij langdurig zijn gemarteld in een geheime gevangenis van de CIA, tot zijn overdracht naar Guantánamo in 2006. „Ik maak een sprong in het diepe”, zei Khan gisteren bij zijn bekentenis. „Dat is het enige wat ik kan doen.”

Ykje Vriesinga