Waarom de getallen op het dartbord in deze volgorde?

De 20 midden bovenin, links ervan een 5, rechts een 1... „Tijdens een potje darten vroeg ik me af wat de logica van de nummerindeling op het bord was”, vraagt Twan Alofs uit Nijmegen.

De vraag houdt zowel dartliefhebbers als wiskundigen al jaren bezig. Hoge cijfers staan tussen lage cijfers: de 20 tussen 5 en 1, de 19 tussen 7 en 3. De volgorde zorgt ervoor dat worpen die hun doel net missen, worden afgestraft, zoveel is duidelijk.

Het ontwerp van het bord wordt toegeschreven aan een timmerman uit het Engelse plaatsje Bury bij Manchester. Althans, sinds de Daily Mirror dat in 1979 meldde, op gezag van een biograaf van een bekende darter. Brian Gamlin maakte zelf borden en zou de volgorde in 1896 hebben bedacht.

Of het klopt? Zelfbenoemd darthistoricus Patrick Chaplin, alias ‘Doctor Darts’, belde alle Gamlins in Bury en omgeving, in de hoop een nazaat te treffen. Zonder succes, berichtte de lokale krant Bury Times in 2005. Ook volkstellingen, krantenarchieven en overlijdensregistraties leverden niets op. Mogelijk werkte Gamlin bij een reizend circus en is hij daarom niet te traceren. Wat ook kan: hij heeft nooit bestaan. Was de bedenker dan misschien Thomas William Buckle uit Yorkshire? Dat stelt zijn zoon in tijdschrift Darts World.

Hoe het ook zij: de bedenker rekende doeltreffend af met matige worpen. Maar het bord is niet geheel gelijkmatig en kent hoekjes die de slimme beginner kan uitbuiten.

Wie echt niet kan mikken, richt zijn pijlen op de linkerhelft: daar zitten 15 punten meer dan rechts. Gooi je vaak nét naast, mik dan op de 7, met de kans op de 16 of de 19 te belanden. Die drie cijfers vormen samen de hoogste trits: 42 punten. Vergelijk dat met de trits 5-20-1, daar kom je slechts op 26. En wie oneven moet gooien (om erna een spel uit te kunnen gooien met een dubbel), vindt de 7, 19, 3 en 17 naast elkaar.

Econometristen op zoek naar het meest gelijkmatige bord qua tritsen kwamen uit op de volgorde 1, 15, 13, 5, 14, 10, 7, 16, 6, 8, 19, 4, 9, 20, 2, 11, 18, 3, 12, 17. Op dat bord haal je per trits maximaal 33 punten. Wiskundig meer in balans, maar minder hoopvol voor de beginner. En elke darter was ooit een beginner.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl