'Nederland werkt op schrikkeldag voor niets'

Freek Schravesande

Nederland, Amsterdam, 11-01-2011. Foto: Rob Huibers. Kantoorgebouw aan de Zuidas bij avond.

De aanleiding

‘De extra schrikkeldag die eens in de vier jaar aan februari wordt toegevoegd, levert werknemers geen cent extra op’, stond vorige week op de voorpagina van De Telegraaf. ‘Alleen mensen die per dag betaald worden, verdienen aan een schrikkeldag.’ Ook nu.nl en onder meer de websites van de Volkskrant, PowNed, De Ondernemer en Managers Online meldden het nieuws dat Nederlanders in loondienst op schrikkeldag voor niets werken. Gisteren bracht ook het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) een persbericht uit waarin staat dat mensen in loondienst financieel meer nadeel hebben van dit schrikkeljaar. Onder meer nos.nl nam die bewering over.

Interpretaties

Het bericht dat Nederlanders gratis werken, verscheen ook al rond de schrikkeldag in 2008 in diverse media. Schrikkeldag heet in marketingjargon een mooi ‘inhaakmoment’ voor bedrijven.

Het ‘nieuws’ dat diverse media vorige week meldden, is dan ook afkomstig van een persbericht. Afzender is MissPublicity, een marketingbureau dat het bericht in opdracht van uitzendbureau De Uitzendspecialist verspreidde. Volgens het persbericht blijkt uit eigen onderzoek onder 550 respondenten in loondienst dat de helft niet weet dat ze vandaag, 29 februari, een dag gratis werken. 17 procent zou actie willen ondernemen om alsnog betaald te krijgen. Het bedrijfsleven bespaart hiermee volgens De Uitzendspecialist zo’n 100 miljoen aan loonkosten „over de rug van hun medewerkers”. Uitzendkrachten hebben het volgens het bureau beter voor elkaar. Die krijgen wel uitbetaald op 29 februari omdat die worden betaald per uur en niet per maand.

Dat Nederlanders vandaag gratis werken, baseert De Uitzendspecialist op de kalender. Het persbericht: ‘Een jaarsalaris wordt gebaseerd op een jaar van 365 dagen. Daar een schrikkeljaar 366 dagen bevat, wordt er dus eens in de vier jaar een dag meer gewerkt dan normaal.’

Hoe De Uitzendspecialist de ‘100 miljoen aan gemiste loonkosten’ berekende is onduidelijk * – de directeur was op reis en onbereikbaar. „Maar waar het ons om gaat”, aldus de woordvoerder, „is dat dit nieuws positief is voor uitzendkrachten. Dit in tegenstelling tot de vaak negatieve berichtgeving over uitzendwerk.”

En, klopt het?

De meeste Nederlanders in loondienst krijgen loon per maand. Alleen in enkele branches, waaronder de bouw (loon per vier weken), gelden andere berekeningen. Gaan we uit van ‘loon per maand’, dan krijgt een werknemer maandelijks hetzelfde bedrag, ongeacht het aantal werkdagen in die maand. Het systeem is gebaseerd op werken van maandag tot en met vrijdag.

Ten opzichte van een februari met 28 dagen kan het in een februari met 29 dagen inderdaad zo zijn dat je een dag extra werkt. Maar dat hoeft niet, blijkt uit een berekening die Jan Wouda, kennismanager bij HR software leverancier Raet, voor next.checkt heeft gemaakt. Elke februari heeft 20 of 21 werkdagen, nooit meer of minder. Begint een februari met 29 dagen op een zaterdag of zondag, dan zitten er ‘slechts’ 20 werkdagen in de maand.

Ten opzichte van andere maanden werk je in een februari met 29 dagen nog altijd minder dan in andere maanden, die maximaal 31 dagen tellen. Een jaar telt 260, 261 of 262 werkdagen, afhankelijk of het jaar begint in het weekend en of het een schrikkeljaar is. Het gemiddelde in de volledige cyclus, die 28 jaar duurt, is 260,9 werkdagen. Het UWV, op wiens berekeningen alle salarissen zijn gebaseerd, rondt dit aantal af naar boven: 261 dagen. Dit is dus altijd het aantal werkdagen waarover je per jaar betaald krijgt.

Het maandgemiddelde is dan (261 dagen gedeeld door 12 maanden) 21,75 werkdagen. Dat gemiddelde is altijd hoger dan de maximaal 21 werkdagen die een februari – schrikkeljaar of niet – kan tellen. Ten opzichte van andere maanden krijgen mensen in loondienst in februari dus juist 0,75 of 1,75 dagen extra betaald.

Als we kijken naar de werkelijk gewerkte dagen, dan blijkt de ruimhartigheid van werkgevers. Want het aantal betaalde werkdagen is 261, maar het aantal gewerkte werkdagen is lager. Dat aantal varieert volgens het CBS tussen de 255 en 258 en is onder meer afhankelijk van de vraga of Kerst, Koninginnedag, Nieuwjaarsdag en eens in de vijf jaar Bevrijdingsdag (een vrije dag) in het weekend vallen. Werknemers in loondienst krijgen per jaar dus minimaal drie dagen en meestal vijf dagen extra uitbetaald, ongeacht of het een schrikkeljaar is.

Dit jaar is het aantal gewerkte werkdagen, ondanks dat het een schrikkeljaar is, gelijk aan dat van vorig jaar: 256. Dat komt onder meer omdat Koninginnedag op een maandag valt, in 2011 was dat een zaterdag.

Een voordeel voor uitzendkrachten is er overigens dit jaar wel. Niet in de maand februari, maar in de maanden juli en augustus. Dit jaar valt 1 juli op zondag en 31 augustus op een vrijdag. Werknemers met een maandloon verdienen een bedrag voor 43,5 werkdagen (2x 21,75), maar ze werken 45 dagen. Dus anderhalve dag ‘gratis’.

Conclusie

Nederlanders in loondienst werken gratis op een schrikkeldag, zo beweerde De Uitzendspecialist in een persbericht. Uitzendwerkers zouden die extra dag wel worden uitbetaald omdat die een uurloon en niet een maandloon krijgen. Maar ook in een schrikkeljaar is het aantal werkdagen in februari lager dan in andere maanden. Werknemers in loondienst krijgen ook in schrikkeljaren 0,75 tot 1,75 dagen méér betaald dan werknemers met een uurloon. Voordeel voor uitzendwerkers kan er wel zijn, maar dan in de maanden juli en augustus. Next.checkt beoordeelt de bewering dat werknemers in loondienst een dag ‘gratis’ werken daarom als onwaar.