Is woningcorporatie Vestia nu gered?

Woningcorporatie Vestia krijgt een lening van 1,7 miljard euro van De Nederlandse Waterschapsbank. Vijf vragen over de redding.

1Is Vestia met de nieuwe lening van 1,7 miljard nu gered?

Met het geld kan Vestia een deel van haar bestaande leningen herfinancieren. Het geeft Vestia „de tijd en de ruimte” om haar financiële positie veilig te stellen. Achter de schermen is de ‘doorzakoperatie’ van Vestia nog in volle gang. Dat ‘doorzakken’ is het onschadelijk maken van de risicovolle financiële producten die tot een miljardentekort hebben geleid. Circa 500 miljoen euro van de totale schade is inmiddels teruggevloeid naar Vestia.

2Hoe is Vestia in zulke grote problemen geraakt?

De grootste woningcorporatie van Nederland (79.000 huurhuizen) had grote ambities. Een van die ambities was lenen tegen een zo laag mogelijke rente. Hoe goedkoper je geld kunt aantrekken, des te meer je kunt bouwen. Oud-directeur Erik Staal en zijn financiële man Marcel de Vries sloten in 2010 grootschalig rentecontracten (derivaten) af om in de toekomst een lage leenrente te hebben, tot soms wel vijftig jaar vooruit. Het werkte zo: Vestia betaalde de banken een vaste rente en kreeg in ruil de variabele marktrente terug. Maar toen deze marktrente in 2011 door de eurocrisis verder daalde, liep het fout. Vestia betaalde meer rente dan het ontving en de banken eisten meer garanties. In totaal heeft Vestia al zeker 1,6 miljard euro moeten bijstorten als tijdelijk onderpand.

3Waarom schiet de Waterschapsbank Vestia nu te hulp?

De Waterschapsbank kan makkelijker bijspringen dan reguliere banken door haar bijzondere positie. De bank heeft een AAA-kredietstatus, het hoogst mogelijke rapportcijfer voor kredietwaardigheid. De bank wordt als een verlengstuk van de overheid gezien, mede door het voorrecht om leningen met staatsgarantie aan corporaties te mogen verstrekken.

4 Door wie wordt de lening van de Waterschapsbank gedekt?

Voor alle leningen van de Waterschapsbank aan corporaties staat in de regel het Waarborgfonds Sociale Woningbouw garant. Het WSW geniet eveneens een AAA-kredietstatus, omdat deze status gekoppeld is aan die van het Rijk. De overheid staat na de corporatiesector namelijk weer garant voor het waarborgfonds. Volgens Standard & Poor’s is het „vrijwel zeker” dat de Nederlandse overheid zal bijspringen als de Waterschapsbank in moeilijkheden zou raken. Of het Rijk de huidige kredietwaardigheid behoudt, is echter ook onzeker. Daalt het rapportcijfer van Nederland, dan kan het cijfer van het WSW meedalen.

5Hoeveel risico lopen andere corporaties door Vestia?

Sinds begin dit jaar is Vestia naar eigen zeggen liquide en is er geen acute nood. Mocht de rente extreem dalen, dan is er wel een probleem. Als Vestia zou omvallen, zijn de andere corporaties verplicht om bij te springen. De vrees in de sector was een vicieuze cirkel van faillissementen. Om dit te voorkomen, willen circa twintig corporaties borg staan voor een eventuele noodlening van ruim 1 miljard euro. Het WSW heeft al borg gestaan voor bijstortingen en zit aan zijn limiet. Voor de nieuwe lening van de Waterschapsbank kan het WSW wel garant staan, omdat het al borg stond voor de bestaande leningen die met de 1,7 miljard geherfinancierd worden.

    • Jeroen Wester
    • Eppo König