EU trekt al haar diplomaten terug uit Wit-Rusland

Het diplomatieke conflict tussen de Europese Unie en Wit-Rusland escaleert. De Europese Unie trekt alle EU-diplomaten terug uit de voormalige Sovjetrepubliek.

EU-buitenlandcoördinator Catherine Ashton maakte die maatregel gisteren bekend, na crisisoverleg met hoge diplomaten van de 27 EU-lidstaten. Ze reageerde daarmee op de aankondiging van het Wit-Russische regime eerder die dag dat de EU per direct haar ambassadeur moest terugtrekken uit Minsk.

Individuele EU-lidstaten trekken geen ambassadeurs uit Minsk terug. Wel steunen ze Ashton door eventuele Wit-Russische ambassadeurs in hun land te sommeren bij hun ministers om uitleg te geven.

Wit-Rusland is boos op de EU vanwege een nieuwe reeks sancties die het aan Minsk heeft opgelegd. Maandag werden 21 nieuwe leden van het regime, juristen en hoge politiefunctionarissen, toegevoegd aan een lijst van Wit-Russen die niet naar EU-landen mogen reizen. Daarnaast wordt de bevriezing van hun bankrekeningen in EU-landen overwogen.

Op die zwarte lijst stonden reeds 160 leden van het regime, inclusief de Wit-Russische leider Aleksandr Loekasjenko zelf. De lijst werd ingesteld na het neerslaan van een groot burgerprotest tegen het regime, na afloop van de frauduleuze presidentsverkiezingen van eind 2010. Die leverden Loekasjenko een vierde achtereenvolgende termijn op.

Volgens de EU zijn de nieuwe sancties nodig omdat Minsk nog steeds niet bereid is om politieke gevangenen vrij te laten en de repressie van burgers onverminderd voortgaat. Vorige week nog werd een prominente oppositieactivist, Sergej Kovalenko, veroordeeld tot ruim twee jaar cel, omdat hij zijn huisarrest zou hebben geschonden. Dat huisarrest werd hem opgelegd omdat hij bij de protesten in 2010 een oppositievlag op een kerstboom voor het gemeentehuis van Minsk had gehangen. Hij is al weken in hongerstaking en volgens zijn vrouw is hij „halfdood”.

Loekasjenko zei vanochtend dat de EU gekozen heeft voor „het pad van de escalatie”. Gisteren trok hij in reactie op de EU-sancties al ook zijn eigen ambassadeur in Brussel terug, evenals zijn ambassadeur in Polen. Warschau trok daarop zijn ambassadeur in Minsk terug. Polen is een van de felste Europese critici van het regime van Loekasjenko.

De EU-maatregel is vrij uniek. Slechts een keer trok de EU al haar diplomaten uit een land terug. Dat was in 2009, in Iran, na de aanhouding van een Brits ambassadelid daar.

Binnen de EU bestond verdeeldheid over de nieuwe sancties tegen Wit-Rusland. Slovenië was aanvankelijk tegen. Het ging akkoord nadat een belangrijke financier van Loekasjenko die grote zakelijke belangen heeft in Slovenië, voorlopig van de lijst was gehouden. Over sancties tegen financiers van het regime wordt later gesproken. (AFP, AP, Reuters)