CDA wil einde aan bonussen en meer overheidscontrole banken

Het hoofdkantoor van Rabobank in Utrecht. Het CDA wil de greep van overheid op systeembanken als Rabobank verstevigen. Foto NRC / Arjan de Jongh

Een vinger in de pap van de overheid bij belangrijke banken, een einde aan grote bonussen en het handelen voor eigen rekening verbieden. Voor deze verregaande maatregelen pleit regeringspartij CDA in het vanmiddag gepresenteerde rapport Naar een duurzame financiële sector.

De auteur van het rapport, Kamerlid Elly Blanksma, zegt vanmiddag in NRC Handelsblad dat de liberalisering van de financiële sector “ons weinig goeds heeft gebracht”. Ze zegt dat christen-democraten traditioneel in zelfregulering geloven en dat het voor het CDA daarom “een moeilijke stap” is om in te grijpen in de private sector. Toch is dat volgens haar nu nodig, bijvoorbeeld bij de banken. “Het vertrouwen van spaarders kan alleen terugkeren als zij het gevoel hebben dat hun spaargeld in veilige handen is.”

‘Alleen bonussen bij halen van duurzame doelstellingen’

Het CDA stelt in het rapport dat er een einde moet komen die geënt zijn op financiële prestaties. Voortaan mogen banken van de partij alleen nog bonussen uitkeren op basis van duurzame en maatschappelijke doelstellingen. “En dan geldt een maximum van een kwart van het basissalaris”, aldus Blanksma. Mochten bankiers het ontbreken van bonussen willen compenseren met hogere vaste salarissen, dan moet geprobeerd worden om daar een stokje voor te steken, vindt Blanksma. Afspraken met De Nederlandsche Bank zouden grote inkomensstijgingen moeten voorkomen.

Om meer greep op banken te houden pleit het rapport voor een gouden aandeel in overheidshanden. Blanksma wil dat de overheid een “vinger in de pap” houdt bij ABN Amro en vindt het niet bij voorbaat logisch dat 100 procent van de aandelen van de bank straks weer worden verkocht. Volgens Blanksma moet onderzocht worden hoe de overheid ook bij grote banken als Rabobank en ING een rol kan krijgen.

‘Zakenbanken en nutsbanken moeten scheidbaar worden’

In het rapport pleit het CDA verder ervoor dat banken alleen nog maar geld mogen steken in de “reële economie” en dat handel voor eigen rekening verboden moet worden. Ook wil het CDA zakenbanken en nutsbanken “scheidbaar” maken, zodat een splitsing mogelijk is “als een bank zich verkeerd ontwikkelt”.

Om de private schuldenberg van ruim 600 miljard te verkleinen, pleit het CDA voor meer spaarzin en minder schulden. Door de voorgestelde invoering van een vlaktaks, één tarief voor de inkomstenbelasting, wordt de aftrekbaarheid van hypotheekrente sowieso minder aantrekkelijk. Maar dat is voor Blanksma niet voldoende. “Door fiscale prikkels moet er meer nadruk komen op vermogensvorming.”