CDA: Geduld met banken raakt op

Regeringspartij CDA wil de invloed van de overheid op de banksector vergroten. De tijd van vooral zelfregulering is voorbij. „Blijkbaar is er onvoldoende zelfreflectie.”

Een vinger in de pap van de overheid bij belangrijke banken, een einde aan grote bonussen en het handelen voor eigen rekening verbieden. Het geduld van regeringspartij CDA met de financiële sector is duidelijk op, zo blijkt uit het vanmiddag gepresenteerde rapport Naar een duurzame financiële sector.

„De liberalisering van de financiële sector heeft ons weinig goeds gebracht”, zegt auteur en Tweede Kamerlid Elly Blanksma. „Als christen-democraten geloven we in zelfregulering, daarom is het voor ons een moeilijke stap in te grijpen in de private sector.” Toch staat dit ingrijpen centraal in het rapport van de fractie en het Wetenschappelijk Instituut van het CDA. Banken moeten weer dienstbaar worden. „Het vertrouwen van spaarders kan alleen terugkeren als zij het gevoel hebben dat hun spaargeld in veilige handen is.”

Volgens Blanksma moet er een einde komen aan bonussen die geënt zijn op financiële prestaties. „Wij stellen voor dat bonussen alleen worden uitgekeerd op basis van duurzame en maatschappelijke doelstellingen. En dan geldt een maximum van een kwart van het basissalaris”, aldus Blanksma.

Eerder deed zij in de Kamer nog een moreel appèl op de banken en gaf zij geen steun aan het wetsvoorstel van PvdA en SP om het mes te zetten in bonussen. „Blijkbaar is er onvoldoende zelfreflectie tussen de oren. De financiële sector is doorgeslagen naar de verkeerde kant”.

Mochten bankiers het ontbreken van bonussen willen compenseren met hogere vaste salarissen, dan moet geprobeerd worden om daar een stokje voor te steken. „Dat is niet gemakkelijk, want het gaat om de private sector. Maar een beheerst beloningsbeleid maakt ook deel uit van het prudentieel toezicht van De Nederlandsche Bank”, zegt Blanksma. Afspraken met deze toezichthouder zouden grote inkomensstijgingen moeten voorkomen.

Om meer greep op banken te houden pleit het rapport voor een gouden aandeel in overheidshanden. „Ik zeg bijvoorbeeld niet op voorhand dat we 100 procent van de aandelen van ABN Amro moeten verkopen. Als overheid moeten we een vinger in de pap houden bij de zogeheten systeembanken. Ik vraag me af of de grote banken nu voldoende beschermd zijn bij bijvoorbeeld een vijandige overname.” Volgens Blanksma moet onderzocht worden hoe de overheid ook bij grote banken als Rabobank en ING een rol kan krijgen.

In het verlengde van het Strategisch Beraad – de hervormingscommissie van het CDA – pleit het rapport ervoor dat banken alleen maar geld mogen steken in de ‘reële economie’. „Zo pleiten we voor een verbod op handel voor eigen rekening.” Maar onlangs verklaarde een aantal banken tijdens een hoorzitting dat die handel bijna niets meer voorstelt. „Nu is die niet groot. Maar toch is het goed om hier een paaltje te zetten.” Ook wil het CDA zakenbanken en ‘nutsbanken’ „scheidbaar” maken, zodat een splitsing mogelijk is „als een bank zich verkeerd ontwikkelt”.

Om de private schuldenberg (ruim 600 miljard) te verkleinen, pleit het CDA voor meer spaarzin en minder schulden. Door de voorgestelde invoering van een vlaktaks (één tarief voor de inkomstenbelasting) wordt de aftrekbaarheid van hypotheekrente sowieso minder aantrekkelijk. Maar dat is voor Blanksma niet voldoende. „Door fiscale prikkels moet er meer nadruk komen op vermogensvorming.”