‘Nestbevuiler’ nu morele presidentskandidaat

Nazi-jager Beate Klarsfeld is bij de presidentsverkiezingen namens oppositiepartij Die Linke de tegenkandidaat van de gedoodverfde winnaar, Joachim Gauck.

Beate Klarsfeld in 2011 Foto AP

Ze maakte naam als internationaal nazi-jager en publicist. In Duitsland is ze nog steeds bekend als de vrouw die toenmalig bondskanselier Kurt Georg Kiesinger een oorvijg gaf. Nu is de 73-jarige Beate Klarsfeld door de Duitse partij Die Linke naar voren geschoven als presidentskandidaat en uitdaagster van Joachim Gauck, beoogd opvolger van het onlangs afgetreden Duitse staatshoofd Christian Wulff.

Het is een verrassende voordracht van Die Linke, een uiterst linkse partij die eerder liet weten weinig vertrouwen te hebben in Gauck als president. Maar Klarsfeld is kansloos. Een grote meerderheid van de Bondsdag en de Bondsraad (senaat) zal op 18 maart, als in het Rijksdaggebouw een nieuwe president van Duitsland wordt gekozen, haar stem op Joachim Gauck uitbrengen. Dat Die Linke met een eigen en vooral eigenzinnige kandidaat is gekomen, geeft wel een bijzonder cachet aan deze op voorhand uitgemaakte verkiezing.

Klarsfeld, die partijloos is, zei gisteren in haar woonplaats Parijs dat ze de voordracht als „een grote eer” beschouwt. „Het is een erkenning en bekroning van het werk dat ik al decennialang verricht.” Zij en haar joodse echtgenoot Serge Klarsfeld, een Fransman, zijn bekend geworden als nazi-jagers. Ze speuren kampbeulen, misdadige militairen en collaborateurs uit de Tweede Wereldoorlog op en proberen die voor het gerecht te krijgen, zoals Klaus Barbie, René Bousquet, Maurice Papon, Kurt Lischka en Alois Brunner.

Hun levenswerk is verfilmd in La Traque (2008) van de Franse regisseur Laurent Jaoui, over de klopjacht op nazimisdadiger Klaus Barbie. Zijn opsporing in Bolivia, gevolgd door een problematische uitlevering aan Frankrijk en een spectaculair proces, geldt nog steeds als het grootste succes van het echtpaar Klarsfeld.

Beate Klarsfeld, in 1939 in Berlijn geboren als Beate Künzel, ging in 1960 als au pair naar Parijs. Daar ontmoette ze Serge Klarsfeld, wiens Joodse vader in Auschwitz was vermoord. De ouders van Beate Klarsfeld maakten tijdens de oorlog deel uit van de ‘zwijgende Duitse meerderheid die voor Hitler was’.

Haar gaat het bij de jacht op nazi’s „niet om wraak maar om rechtvaardigheid”. Voor haar telt vooral de waardigheid van de vervolgden en gedeporteerden. „Ik ben Duits en niet-Joods – en dus heb ik een morele verplichting”, verklaarde ze ooit.

Ze is naar eigen zeggen de enige Duitse die tegenover de kandidatuur van Joachim Gauck „iets heel anders zet, namelijk de vervolging van ex-nazi’s. Met Gauck en mij treden twee zeer morele kandidaten voor het Duitse presidentschap aan.” Gauck werd bekend door zijn strijd tegen het dictatoriale DDR-bewind.

Voor oudere Duitsers is Klarsfeld degene die ooit bondskanselier Kurt Georg Kiesinger een knallende oorvijg gaf en hem vervolgens uitschold voor „nazi, nazi, nazi”. Dat gebeurde op 7 november 1968 in West-Berlijn, op een partijcongres van de christen-democratische CDU. Kiesinger was van 1933 tot 1945 lid van de nationaal-socialistische NSDAP, de partij van Adolf Hitler. De klap en het schandaal maakten Klarsfeld beroemd en berucht. In de Bondsrepubliek gold ze vanaf dat moment als ‘nestbevuiler’, een rol die ze steeds met verve heeft gespeeld.

    • Joost van der Vaart