Is de concentratie fijn stof in de stad overal even hoog?

Maartje van Kuijeren uit Amsterdam vraagt zich af of het uitmaakt waar je in de stad woont: „Is het fijnstofpercentage aan een drukke weg hoger of is het in de stad overal even hoog? En kun je, om minder fijn stof binnen te krijgen, beter je adem inhouden bij het stoplicht?”

De concentratie fijn stof neemt in Nederland vanuit het noorden naar het zuiden toe en kent pieken in havengebieden en in de buurt van grote stallen. Ook de fijnstofconcentratie bij een drukke weg is hoger dan op andere plekken in de stad. Dus ja: het maakt uit waar je woont.

Fijn stof is eigenlijk „een grote cocktail van stoffen die zowel door de mens worden geproduceerd als natuurlijke stoffen zoals zeezout en pollen”, zegt Flemming Cassee, toxicoloog bij het RIVM. De kleinste fijnstofdeeltjes en de roetdeeltjes (met name door auto’s uitgestoten) zijn het schadelijkst voor de gezondheid, omdat ze dieper in de longen doordringen. In 2010 berekende het RIVM dat jaarlijks 2.090 mensen in Nederland vroegtijdig overlijden door kortdurende blootstelling aan fijn stof.

Volgens Stichting Natuur & Milieu krijg je langs drukke wegen al snel drie tot tien keer meer fijn stof binnen dan in een rustig park of langs een rustige weg. „Hoewel iedere meter afstand al verschil maakt, raadt de GGD aan om bij voorkeur minimaal 50 meter afstand van drukke stadswegen en 300 meter afstand van de snelweg te houden”, zegt een woordvoerder van Natuur & Milieu. Op atlasleefomgeving.nl is de fijnstofwaarde voor elke gemeente te zien.

Hoe zorg je dat je zo min mogelijk fijn stof binnenkrijgt? Natuur & Milieu zette een aantal praktische tips op een rij voor hardlopers – die krijgen door snelle ademhaling meer lucht en dus fijn stof binnen. Maar ze gaan op voor iedereen. Vermijd bijvoorbeeld drukke wegen met hoge bebouwing en bomen; deze houden wind tegen waardoor de vervuiling blijft hangen. Meer tips op run4air.nl.

Overigens verschillen de meningen wat betreft het adem inhouden. Cassee van het RIVM denkt niet dat het helpt – „blijf vooral oppervlakkig ademen” – Natuur & Milieu denkt van wel „omdat de concentratie fijn stof bij optrekkend verkeer in korte tijd heel hoog is en weer snel afneemt. Even je adem inhouden, maakt dus verschil.”

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl