Gebrselassie wil blijven rennen - tot aan zijn dood

Jos Hermens, de Nederlandse manager van de Ethiopische atleet Haile Gebrselassie, probeert de Afrikaan ervan te overtuigen dat zijn carrière ten einde is.

Haile Gebrselassie is een junk. Verslaafd aan hardlopen. De Ethiopiër kan niet zonder. Zijn verstand zegt dat hij moet stoppen, zijn gevoel protesteert. Zijn manager vindt dat hij het einde van zijn carrière moet aankondigen. Maar de atleet verzet zich. Een afscheid is definitief. Nooit meer hardlopen? Gebrselassie moet er (nog) niet aan denken.

Manager Jos Hermens voerde zondagavond, na diens tegenvallend optreden in de marathon van Tokio, een indringend gesprek met zijn atleet én vriend. Hermens dacht hem zondagavond bij het slapengaan te hebben overtuigd van de noodzaak om te stoppen. Bij het ontbijt was hij gisteren van gedachten veranderd.

Maar hoe moet het dan verder met Gebrselassie? Als marathonloper is hij niet langer goed genoeg voor de top. Zijn laatste zege dateert van twee jaar geleden in Dubai. Sindsdien wordt de bijna 39-jarige zakenman uit Addis Abeba letterlijk voorbijgelopen. Door jongere landgenoten, maar vooral door Kenianen. Zijn wereldrecordtijd van 2.03,59 uur stamt uit 2008, het jaar waarin hij zijn finest hour als marathonloper beleefde. Sinds ‘Dubai 2010’ liep hij geen marathon meer uit. Tot zondag in Tokio. Maar een vierde plaats in 2.08,17 is ver beneden zijn stand.

Aan de finish in Tokio wist Gebrselassie dat zijn tijd van dominantie voorgoed voorbij is. En hij besefte dat deelname aan de Spelen niet langer reëel is. Of toch? De 10 kilometer zou nog kunnen. Dat is een vierde deel van de marathonafstand. En ging het tot 30 kilometer niet super? Dan stelt 10 kilometer niets voor.

Hermens begrijpt die oerdrift van de liefhebber. En de manager zou ook graag zien dat Gebrselassie een vijfde keer aan de Spelen kan meedoen, om in Londen in stijl afscheid te nemen. Maar een terugkeer naar de 10 kilometer impliceert baan- en snelheidstrainingen. Dat kan zijn kwetsbare lichaam niet meer aan; daarvoor heeft hij de laatste jaren te veel pijntjes. Niet doen, zei de manager die nu met de vraag worstelt hoe het afscheid van een groot kampioen in hemelsnaam vorm moet worden gegeven. Maar meer nog: hoe houd je zijn legende in stand?

Gebrselassie wil blijven lopen, het liefst tot zijn dood. Maar Hermens wil een demasqué voorkomen. De negenvoudige wereldkampioen, de tweevoudig olympisch kampioen en de man die als eerste de barrière van 2.03,00 op de marathon doorbrak mag geen karikatuur van een atleet worden. En als veteraan in stilte zijn wedstrijdjes lopen is voor een atleet met zijn naam en faam onmogelijk. Waar hij zijn gezicht met die gebeitelde lach laat zien, wordt de Ethiopiër door pers en publiek benaderd.

Het is volgens Hermens nu al een gekkenhuis. Hoewel Gebrselassie zijn afscheid nog niet officieel heeft aangekondigd, wordt hij al bedolven onder allerhande verzoeken. Of zijn naam aan de halve marathon van Berlijn mag worden gekoppeld? Of hij bij de marathon in Rome een hommage wil geven aan Abebe Bikila, zijn overleden landgenoot die in 1960 in die stad faam verwierf door op blote voeten de olympisch marathon te winnen. En de organisatie van de FBK Games in Hengelo wil ook ‘iets’ met hem doen. Of wat te denken van het verzoek uit de VS een standbeeld voor Gebrselassie op te richten. En zo kan de manager nog wel even doorgaan.

Nu het afscheid van Gebreselassie nabij is, denkt Hermens nog wel eens terug aan het olympische jaar 2008. Toen besloot Gebrselassie, mede op advies van zijn manager, niet deel te nemen aan de Spelen in Peking. De smog en de hitte zouden van de marathon een onmenselijke race maken, zeker voor Gebrselassie met zijn astmatische aandoeningen. Maar de loopomstandigheden in Peking bleken heel acceptabel. Twee maanden na de Spelen brak hij in Berlijn het wereldrecord. Een foute beslissing? Hermens erkent het volmondig.

In zakelijk opzicht heeft de manager beter geanticipeerd op de loopbaanontwikkeling van Gebrselassie. Hermens legt zich steeds intensiever toe op het organiseren van wedstrijden, om minder afhankelijk van zijn belangrijkste atleet te zijn. Zijn bedrijf Global Sports Communications valt bij een vertrek van de moneymaker niet om. Zo wordt Gebrselassie als hij stopt niet met een morele last opgezadeld. Zo hoort het, vindt Hermens. „Want Haile is uniek, als mens en atleet.”

    • Henk Stouwdam