Syriërs keuren in ruime meerderheid nieuwe grondwet goed - ‘effect onzeker’

President Assad en zijn vrouw Asma brachten gisteren hun stem uit in Damascus. Foto AP / SANA

Ongeveer 89 procent van de Syriërs heeft zich uitgesproken voor een nieuwe grondwet. Dat meldt de Syrische staatstelevisie. Gisteren kreeg de Syrische bevolking de kans om zich in referendum uit te laten over de nieuwe wet zoals voorgesteld door president Bashar al-Assad.

Volgens de staatstelevisie was de opkomst 57,4 procent.

De nieuwe grondwet maakt een meerpartijensysteem mogelijk. Vorig jaar zomer keurde Assad al een wetsvoorstel goed dat politieke partijen toestaat naast de regerende Ba’athpartij. Het huidige voorstel is daarvan een uitwerking. Het referendum werd twee weken geleden door het Syrische staatspersbureau aangekondigd. Als de grondwet wordt aangenomen, volgen negentig dagen later parlementsverkiezingen. De grondwet regelt ook dat een president slechts twee keer voor een termijn van zeven jaar gekozen kan worden.

‘Veel Syriërs stemden vóór regime, maar veel bleven ook uit woede thuis’

NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants in een reactie:

“89 procent, dat is een heel vertrouwd percentage bij dit soort regimes. Veel Syriërs zijn gaan stemmen om hun steun voor het regime uit te spreken. Dat zijn de steunpilaren van Assad. Veel mensen zijn ook thuisgebleven uit pure nijd en woede. Ze willen enkel dat het regime weg gaat. Een meerderheid staat achter de nieuwe grondwet. Assad zal dat uitleggen als: meer van de helft van de bevolking staat achter ons. Dat is een gevolgtrekking die ik niet ondersteun. Ik waag te betwijfelen of meer dan de helft van de bevolking nog achter deze regering staat. Zo geredeneerd is de opkomst best heel hoog. Maar goed, daar is wellicht mee geknoeid.”

‘Religieuze partijen uitgesloten van deelname, kans op neppartijtjes

Volgens Roelants is de kans klein dat het referendum daadwerkelijke verandering betekent. Enerzijds is de kans op neppartijtjes groot; partijen die in naam oppositie zijn, maar die in werkelijkheid gewoon onder invloed staan van het regime van Assad. Anderzijds is al een groot deel van het politieke spectrum op voorhand uitgeschakeld door de nieuwe wet:

“Met deze nieuwe grondwet wordt het monopolie van de regerende Ba’athpartij doorbroken. Er worden politieke partijen naast deze partij toegestaan. Maar tegelijkertijd zijn religieuze partijen al direct uitgesloten van participatie. In zowel Egypte als Tunesië boekten de islamitische partijen een overweldigende winst. Hiermee haal je dus een enorme hap uit de stemmen.”

De belangrijkste Syrische oppositiegroeperingen hebben het houden van het referendum vanaf het begin bekritiseerd omdat zij niet geloven dat Assad tot echte hervormingen bereid is. De Verenigde Staten noemden het referendum eerder “lachwekkend”. Rusland, een van de laatste bondgenoten van het regime van Assad, noemde het referendum wel “een stap voorwaarts”.

    • Marije Willems