Miljardenclaims drukken winst van Britse banken

Fraude met verzekeringen die huizenbezitters moest beschermen bij problemen met de aflossing van de hypotheek raakt Britse banken. De schade beloopt minimaal 4,5 miljard pond.

Op een noord-Londense markt staat al maanden een kraampje met daarin een financieel adviseur. „Heeft u een PPI afgesloten?”, zegt het uithangbord dat klanten moet lokken. „Dan komt u in aanmerking voor duizenden ponden schadevergoeding.” Met dezelfde boodschap proberen soortgelijke claimbedrijven ook in bushokjes, in de metro en op televisie klanten te winnen.

Met succes: alleen al in december moesten Britse banken 441 miljoen aan schadeclaims uitbetalen wegens PPI’s (payment protection insurance, verzekering op aflossingen) die ten onrechte werden verstrekt. Het wordt het grootste consumentenschandaal in het Verenigd Koninkrijk in jaren genoemd: iedere dag bereiken de Financiële Ombudsman duizend klachten.

En het is een van de redenen dat de twee grote Britse consumentenbanken – RBS en Lloyds TSB – vorige week bekend moesten maken dat ze over 2011 fors verlies leden. Ook bij Barclays, NatWest, Northern Rock, Halifax, Santander, en talloze kleinere geldschieters wordt geld opzij gezet om PPI-schadevergoedingen uit te betalen.

De PPI, de aflossingsverzekering, werkt als volgt. Als de verzekerde zijn baan verliest, langdurig ziek wordt of een ongeluk krijgt waardoor hij arbeidsongeschikt raakt, zorgt de PPI ervoor dat leningen en hypotheken toch worden afgelost, en creditcardrekeningen worden afbetaald. Sommige polissen dekken ook huishoudelijke kosten, huur of gemeentelijke belastingen. De verzekerde moet wel fulltime in loondienst zijn, en tussen de 18 en 65 jaar zijn.

Naar schatting zijn er sinds 2002 meer dan 16 miljoen van dergelijke verzekeringen verkocht. De opbrengsten van de premies wordt geraamd op 27,7 miljard pond (ruim 32,7 miljard euro).

Maar in 2005 bleek dat dergelijke verzekeringen ook zijn verkocht aan studenten, werklozen en gepensioneerden. Andere klanten bleken verzekerd te zijn zonder dat ze daarom hadden gevraagd. Banken telden de kosten voor de PPI op bij de kosten voor een lening, of vertelden de klant dat een PPI verplicht was. „Daardoor blijken sommige Britten nu meerdere van dergelijke verzekeringen te bezitten”, vertelt de woordvoerder van de Financiële Ombudsman.

Na een langdurige juridische strijd bepaalde het Hooggerechtshof vorig jaar dat klanten compensatie mogen eisen. Toen werd geschat dat de rekening voor de bankensector 4,5 miljard zou zijn. De Britse toezichthouder FSA berekende dat 2,75 miljoen Britten een claim zouden indienen – maar zei er meteen bij dat dit 20 procent van het totaal zou zijn. Dat blijken nu al te lage schattingen: Lloyds Banking Group heeft 3,2 miljard pond opzij gezet, Barclays 1 miljard en RBS 850 miljoen. Over 2011 werd al 1,9 miljard pond uitbetaald. En iedere maand melden zich meer gedupeerden bij de Ombudsman. De verwachting is dan ook dat de rekening dit jaar aanzienlijk hoger zal zijn. Gemiddeld wordt er 2.750 pond per klant uitgekeerd.

Lloyds vorderde vorige week bonussen van tien bankiers terug die betrokken waren bij de verkoop van de verzekeringen, waaronder de helft van de bonus van oud-topman Eric Daniels. Vrijdag maakte de bank een verlies van 3,45 miljard pond bekend. Zonder de afschrijving van PPI-claims zou dat een winst van 2,7 miljard zijn geweest.

Barclays, dat een winst boekte van 5,9 miljard pond, wil niet zeggen hoeveel het tot nu toe heeft uitbetaald. Maar de bank vertelde wel dat er in de tweede helft van 2011 bijna 123.000 klachten binnenkwamen, waarvan tweederde over PPI ging.

De meesten worden ingediend door de claimbedrijven. „Die zijn in een gat gesprongen”, zegt de woordvoerder van de Ombudsman. Hij waarschuwt dat niet alle bedrijven verstand van zaken hebben. Bovendien laten ze fiks betalen voor hun werk, terwijl het indienen van een klacht via de Ombudsman gratis is. Ruim 50 miljoen pond aan schadevergoedingen zal dit jaar naar claimbedrijven gaan. De Ombudsman verwacht dat „in de nabije toekomst” het aantal klachten zal toenemen.

    • Titia Ketelaar