Verlies is niet te camoufleren met winst in Azië

CSM en Wessanen, twee Nederlandse bedrijven in de voedingsmiddelenbranche, presenteerden afgelopen week miljoenenverliezen. Deden ze nu maar zaken met Azië.

De twee Nederlandse voedingsmiddelenconcerns die afgelopen week hun jaarcijfers presenteerden zijn hard geraakt door de economische malaise. Door de hogere grondstofkosten waren zij gedwongen prijsverhogingen door te voeren en dat heeft de volumes ernstig onder druk gezet.

CSM en Wessanen hebben één belangrijke overeenkomst: ze kunnen hun tegenvallende resultaten niet maskeren met de groeicijfers in de opkomende markten zoals Azië en Zuid-Amerika.

Grote multinationals als Unilever of Heineken hebben daar zo’n grote afzet dat ze hun verliezen in West-Europa en de Verenigde Staten kunnen camoufleren, beamen analisten. „CSM en Wessanen hebben die compenserende factor niet”, zegt Marco Gulpers, analist van ING.

En dat is te zien. CSM, ’s werelds grootste fabrikant van bakkerijproducten en producent van melkzuurtoepassingen, meldde dinsdag een nettoverlies van 174,3 miljoen op een jaaromzet van 1,31 miljard euro. Het verlies is grotendeels te wijten aan een afschrijving van 249 miljoen euro op Bakery Supplies Europe. In 2010 maakte het concern nog een nettowinst van 99,3 miljoen euro. Het verlies kwam niet geheel onverwacht, want vanuit het hoofdkantoor in Diemen had CSM vorig jaar in korte tijd al twee winstwaarschuwingen afgegeven.

Ook Wessanen, producent van onder meer Beckers’ kroketten en de biologische voeding van Zonnatura, rapporteerde een miljoenenverlies. Dat kwam vooral door een slecht vierde kwartaal, zo bleek donderdag. Het verlies bedroeg in het vierde kwartaal 35,1 miljoen euro, over het hele jaar kwam het verlies uit op bijna 40 miljoen. De jaaromzet bedroeg 709 miljoen euro.

Toch is Wessanen op de weg terug. De voorgaande jaren liepen de verliezen namelijk op tot boven de 225 miljoen euro. „Wessanen kampte voorheen constant met organisatorische problemen”, zegt Versteeg ter verklaring. Begin 2009 werd topman Ad Veenhof weggestuurd. „Er is nu weliswaar een nieuw management enthousiast aan de slag gegaan, maar er moet nog een hoop gebeuren”, zegt Versteeg. Wessanen is volgens hem „typisch zo’n bedrijf” die op de nominatielijst staan om te worden overgenomen. „Er zijn heel ingrijpende maatregelen nodig. Ik denk dat een koper het concern zal opsplitsen.”

Vooral over de Zonnatura-tak heeft de analist zijn twijfels. „Wessanen probeert zijn organische voedsel via de supermarkten te verkopen. Dat lijkt me niet verstandig. De prijzen zijn te hoog voor een doorsnee supermarktklant. Bovendien gaan consumenten die dat soort producten willen kopen, daarvoor liever naar een speciaalzaak of een lokale boer.”

ING-collega Gulpers ziet juist dat consumenten minder vaak naar een speciaalzaak gaan en vindt het om die reden begrijpelijk dat Wessanen biologische voeding in de supermarktschappen legt. „Consumenten in West-Europa en Amerika voelen de crisis in hun portemonnee en zijn behoorlijk aan het beknibbelen. Zij gaan slimmer kiezen en kopen eerder brood bij de supermarkt dan bij de bakker waar het bij wijze van spreken twee keer zo duur is.”

Toch maar weer even terug naar de opkomende economieën dan. Topman Gerard Hoetmer van CSM erkent dat de resultaten tegenvallen omdat zijn bedrijf daar maar een relatief kleine positie heeft. Vorig jaar al zei hij dat hij nog weinig fiducie had in de traditionele markten. Tegelijk erkende hij dat Azië een lastige markt is voor een fabrikant van bakkerijproducten. „Chinezen eten nu eenmaal weinig brood- en bakproducten.”

Biologisch afbreekbaar plastic wordt overigens intussen al wel in Thailand geproduceerd, al draait die fabriek dit jaar nog niet op volledig productievermogen.

CSM heeft forse kostenbesparingen aangekondigd; dit jaar 30 miljoen euro, volgend jaar 50 miljoen euro. Daarbij worden 500 van de circa 9.800 banen geschrapt. Wessanen heeft geen reorganisatie aangekondigd. Wel zei topman Piet Hein Merckens donderdag dat hij actief op zoek is naar bedrijven die hij over kan nemen.

Beleggers op de beurs zijn kennelijk meer overtuigd van de bezuinigingsplannen van CSM dan van de overnameplannen van Wessanen. Het aandeel CSM stond vrijdag, aan het eind van de dag, 4,38 procent in de plus, het aandeel Wessanen daarentegen stond 2,9 procent in de min.

    • Barbara Rijlaarsdam