Gerespecteerd in het land, gehaat onder collega's

Kevin Rudd doet opnieuw een gooi naar het premierschap. Veel Australiërs juichen dat toe, maar er is een probleem: binnen zijn eigen Labor-partij is hij gehaat.

Australian Foreign Minister Kevin Rudd, who recently resigned, delivers remarks to the media at the Willard Intercontential Hotel shortly before departing Washington to return to Australia on February 22, 2012. Rudd resigned Wednesday, saying he was unable to continue without Prime Minister Julia Gillard's support, paving the way for him to make a leadership challenge. AFP PHOTO/Paul J. Richards AFP

De soap rond de Australische Labor-partij komt tot een climax. De vorige premier, Kevin Rudd, kondigde vandaag aan dat hij zijn oude baan terug wil. Hij zal maandag met zijn opvolger Julia Gillard strijden om de stemmen van hun partijgenoten. Die beslissen wie de partijvoorzitter wordt, en daarmee wie Australië gaat leiden.

De aankondiging komt nadat Rudd deze week midden in de nacht aftrad als minister van Buitenlandse Zaken, waarbij hij Gillard beschuldigde van een gebrek aan loyaliteit en oprakelde hoe zij hem anderhalf jaar geleden in een partijcoup had afgezet. Gillard sloeg terug door te zeggen dat zij de leiding wel moest overnemen, aangezien de regering onder Rudd was vastgelopen.

Rudd heeft maandag één probleem: hij wordt gehaat door zijn collega’s. De een na de ander doet een boekje open over zijn jaren als premier, waarbij hij wordt omschreven als een autoritaire controlfreak. Een parlementariër noemde hem een „psychopaat met een gigantisch ego”. Zijn ex-minister van Volksgezondheid zegt dat hij op een „bespottelijke” manier regeerde en dat ze nooit meer voor hem wil werken.

De meest spraakmakende aanval kwam van thesaurier-generaal Wayne Swan. „De partij heeft Kevin Rudd alle mogelijke kansen gegeven en hij heeft ze verkwanseld, met zijn disfunctionele besluitvorming en zijn uiterst vernederende houding tegenover andere mensen, onder wie onze collega’s binnen de partij.”

Eerder deze maand kwam een filmpje naar buiten waarin Rudd een boodschap in het Mandarijn moet opnemen. Daaruit blijkt waar deze afkeer vandaan komt. Een ongeduldige Rudd slaat met zijn vuist op tafel, vloekt dat het een lust is en foetert tegen de „dickhead in de ambassade” die de tekst heeft geschreven.

Het was deze onvrede die maakte dat partijgenoten hun kans grepen toen ze Rudd konden afzetten. De vloeiend Mandarijn sprekende oud-diplomaat was in 2007 met ruime meerderheid aan de macht gekomen. Lang bleef hij populair. Dat werd minder toen zijn plan voor handel in koolstofdioxide-emissies strandde en hij verwikkeld raakte in een strijd met de mijnbouwsector over een nieuwe belasting. Toen zijn populariteit zakte tot zo’n 40 procent, greep Gillard de macht.

Sindsdien ging het gerucht dat Rudd samenspande om een terugkeer te bewerkstelligen. Gillard beschuldigde hem deze week openlijk van het ondermijnen van haar verkiezingscampagne tegen de Liberale Partij, in augustus 2010.

Maar hoe impopulair Rudd ook is bij zijn collega’s, de kiezers lopen nog steeds met hem weg. In peilingen komt hij consequent hoger dan Gillard, wier populariteit is gezakt tot zo’n 30 procent.

Dat is Rudd zijn voornaamste argument om partijgenoten te bewegen op hem te stemmen. Hij is de enige die oppositieleider Tony Abbott kan verslaan, zegt hij. Hij roept gewone mensen op hun Labor-volksvertegenwoordiger te bellen met de boodschap dat ze hem als premier willen. Maandag zal blijken of het voldoende is.

Elske Schouten

    • Elske Schouten