Foute man met hart

Hij heeft een uitgestreken gezicht, drinkt het liefst whisky uit een fles en breekt vele vrouwenharten. Maar is Hank Moody, de hoofdpersoon uit de tv-serie Californication, wel een echte bad boy?

FILE - This undated file photo released by AMC shows January Jones as Betty Draper, left, and Jon Hamm as Don Draper in "Mad Men". The program was nominated, Tuesday, Dec. 15, 2009, for a Golden Globe for Best Television Series Drama. Jones was also nominated for best actress in a television series drama and Hamm was nominated for best actor in a television series. The awards will be held on Jan. 17, in Beverly Hills, Calif. (AP Photo/AMC Frank Ockenfels) AP

Rosan Hollak

‘I gave up the butt for you, Hank!” Het is weer mis. Hank Moody krijgt een glas drank in zijn gezicht gegooid. Woedend is Carrie, zijn vriendin, die tijdens een etentje in een restaurant in New York wordt gedumpt door de grillige rock ’n’ roll schrijver. Hank (David Duchovny) heeft zojuist aan Carrie (Natalie Zea) verkondigd dat hij niet de juiste man is om haar ‘de bruiloft met de witte jurk’ te bieden. „I’m a casual guy. I like to keep things casual.” Een laffe smoes, met als gevolg dat Carrie de zaak vloekend en tierend verlaat, het publiek deelgenoot makend van het haar aangedane onrecht. „This guy likes to fuck women in the ass, and then tells them he likes to keep it casual!” Hank had moeten weten dat hun relatie al een serieuze wending had genomen. De butt, die geef je niet zomaar.

Afgelopen zondag begon op Comedy Central seizoen 5 van Californication. De Amerikaanse serie voldeed met deze openingsscène onmiddellijk aan de verwachtingen. Alle elementen die de tv-serie typeren – drank, seks, het grove taalgebruik, de spitse grappen – werden in de eerste vijf minuten gevat. Met name in die humor ligt het geheim van Californication: het eeuwig uitgestreken gezicht van Moody, de absurde situaties en de scherpe dialogen van producent en schrijver Tom Kapinos maken de serie, ook na vier seizoenen, nog steeds een genot om naar te kijken.

Ook in dit nieuwe seizoen zuipt Moody zich een stuk in zijn kraag, ligt hij in de clinch met ex-vrouw Karen en dochter Becca, misdraagt hij zich met zijn agent Charlie Runkle en stort hij zich, op de vlucht voor de woedende Carrie, in het vliegtuig naar Los Angeles alweer in een nieuwe affaire met een beeldschone zangeres. In LA brengt Moody een bezoek aan Karen (Natascha McElhone) die inmiddels een relatie heeft met schrijver Richard. Daar loopt een etentje met puberdochter Becca (Madeleine Martin) uit op een drama omdat Hank de aanwezigheid van haar nieuwe, arrogante vriendje niet kan verdragen. In een poging haar te beschermen, gooit de immer grofgebekte Moody er weer allemaal foute opmerkingen uit. Eindresultaat: dochter boos. Ex is geïrriteerd. Hank moet het weer goed maken.

Dat uitgangspunt – Hank arrives and fucks up – komt in alle seizoenen terug. Als een onrustige vlieg zwermt hij rond zijn gezin. Hij probeert de coole dad uit te hangen, blijft zijn ex Karen het hof maken, maar kiest, als het erop aankomt, als een ware Charles Bukowski voor de whiskyfles, de vrouw aan de bar en het straatgevecht. Een klootzak dus. Of toch niet? Want gaat Californication over de foute man? Volgens Duchovny, medeproducent van de serie, is dit niet het geval. Volgens hem heeft het programma eigenlijk een misleidende titel (Californische ontucht) gekregen. Ondanks de presentatie – op menig dvd-box wordt bad boy Moody omringd door mooie vrouwen – gaat Californication volgens de acteur niet alleen maar over een seksverslaafde die het leven van vrouwen verstiert. „De serie draait om het gezin dat hij probeert groot te brengen”, aldus Duchovny in een interview. Hank is een man die, ondanks de familiewaarden die hij erop nahoudt, tegen wil en dank telkens jammerlijk faalt.

In seizoen 1 wordt een hint gegeven waar dat oeverloze gestuntel van de schrijver zijn oorsprong vindt. Want inderdaad, ooit is het ergens misgegaan in het leven van Moody. In deze laatste aflevering komt, in een flashback, zijn bejaarde vader onverwacht op bezoek. Moody, dan nog samen met Karen, bestempelt zijn pa als ‘de geilste man ter wereld’. „Zelfs in zijn kist heeft hij nog een stijve.” Het bezoek van zijn old man verloopt redelijk, tot het moment waarop pa, gezeten aan de bar, besluit zijn wat stuurloze zoon van ouderlijk advies te voorzien. „Je familie is het belangrijkste”, is de raad van de man die wel bij zijn vrouw bleef maar ondertussen het bed deelde met vele anderen. Dat schiet bij Hank in het verkeerde keelgat. „Dus dit is je tip”, barst hij los. „Houd je familie bij elkaar en als je vrouw je niet meer pijpt, dan ga je vreemd.”

Het is natuurlijk een cliché. Vader heeft zoon nooit het goede voorbeeld gegeven en zoon vertoont, tegen wil en dank, kopieergedrag. Toch maakt juist dit gegeven Moody tot een gecompliceerd persoon. Zelf het slachtoffer van de afwezige vader, wil hij, koste wat kost, niet hetzelfde soort man worden. Tegelijkertijd kan hij, vanwege de bindingsangst die dankzij deze grillige jeugd is ontstaan, niet voldoen aan de eisen die hij zichzelf oplegt. Het resultaat: een man die wordt gedreven door schuldgevoel.

Dat schuldcomplex komt overigens niet uit de lucht vallen. In de serie neigt Moody op verschillende momenten tot boetedoening. Meerdere malen droomt de schrijver dat hij in de kerk staat. Als hij zijn zonden voor het altaar aan Jezus wil opbiechten, komt er een lieftallige non aan die hem haar diensten aanbiedt. Zij wil hem uit zijn lijden verlossen, niet met haar luisterend oor, maar met haar uitnodigende mond.

Daarnaast laat Moody, die zijn schrijverstalent verkwist door overmatig drank en drugsgebruik, zich opvallend vaak op de bek slaan. Zichzelf verachtend, tart en sart hij net zo lang, tot iemand hem een dreun verkoopt. Zo gaat hij net zo lang door met etteren tot Bill, Karen’s vriend in seizoen 1, hem wel in de maag moet stompen. Hetzelfde doet hij opnieuw met Ben, de geliefde van Karen in seizoen 4, die hem overigens van de verdrinkingsdood redt als hij, na een diner, starnakel bezopen het zwembad in dondert en op de bodem van het zwembad blijft dobberen.

Een typische onverantwoordelijke klootzak dus. Maar is Moody daarom een foute man? Nee. Hij is hoogstens ‘broken’ zoals hij zelf verklaart aan de woedende Carrie. Slecht is hij niet. Integendeel. Als het erop aankomt, is hij er altijd voor zijn dochter Becca. Zijn liefde voor haar maakt ook dat, ondanks alle vuige seksgrollen en -grappen in de serie, er vaak onverwacht ontroerende momenten ontstaan. De episode bijvoorbeeld waarin Moody stiekem een traantje wegpinkt bij het eerste optreden van Becca met haar hardrockbandje. En de woorden die hij, bij het vertrek van een betraande Karen naar New York over Becca uitspreekt: „At the end of the day, it’s all about her.”

Dat is het dus. Onvoorwaardelijke liefde. Hij weet wat het is. Juist dat hij daartoe in staat blijkt te zijn, maakt zijn karakter verraderlijk. Het verwart de vele vrouwen in zijn omgeving. Ze zien Moody’s soft spot en denken: die kan ik ook raken. Ze maken echter de vergissing dat de liefde voor een kind niet te vergelijken is met de liefde voor een partner. De eerste is onvoorwaardelijk, over de laatste vorm van liefde valt altijd te onderhandelen. Zeker in een tijd waar het huwelijk de status heeft gekregen van een tijdelijke belofte.

En dus sleurt Moody hele vrouwelijke volksstammen mee in zijn Werdegang. De grootste slachtoffers zijn wat dat betreft de vrouwen die hem vrijwillig the butt geven, of op een andere manier proberen hem te binden. Gevleid door zijn aandacht – als cultschrijver heeft Moody wel degelijk status – menen zij, met hun unieke charmes, deze grillige man wél te kunnen vangen. Hun narcisme verblindt hen. Gelukkig zijn daar ook nog de vrouwen, zoals de nuchtere advocate Abby (Carla Gugino) uit seizoen 4, die wel inzien wat voor een vlees ze in de kuip hebben. Ook voor haar blijft het desondanks moeilijk om weerstand te bieden tegen de charmes van deze botterik. Want, ook al is Moody een lastpak, hij is definitely fun to be with. Waar hij ook komt, zet hij de boel op stelten. Voor wie uit is op een avontuurtje, is Hank de ideale man. Abby weet dat en is, ook al kost het haar moeite, in staat om Moody met opgeheven hoofd en een weemoedig hart op het juiste moment te dumpen.

Ook zijn grote liefde Karen weet, door schade en schande wijs geworden, dat zij haar vertrouwen niet kan geven aan de man die haar voor eeuwig het hof blijft maken. Dat zij desondanks toch ook van hem blijft houden blijkt wel uit de scène waarin Moody, op een dronken nacht, in het huis van Bill aan haar verklaart dat hij nog altijd verslaafd is aan haar geur. „Na je vertrek heb ik de lakens bewaard met daarin je lichaamsgeur”, geeft hij fluisterend toe. Een confessie die Karen met, wederom vochtige ogen, aanhoort. Op haar vraag of hij de lakens nog altijd heeft, antwoordt hij: „Ik moest ze weggooien. Een meisje van de Starbucks was er ongesteld op geworden.”

Dat Karen vervolgens de slappe lach krijgt van zo’n antwoord zegt genoeg. Om een echte rotzak valt niet te lachen.

Californication, Comedy Central, zo. 22.15