Wijkkunst, dat is eindeloos overleggen

De Amersfoortse ‘krachtwijk’ Kruiskamp is bezaaid met kunst. Theo van der Hoeven is er vier jaar mee bezig geweest. „Dat vinden kinderen geweldig.”

Amersfoort, 01-02-2012. Vogelaarwijk "De Kruiskamp" , kunst ontworpen door kunstenaar Theo van der Hoeven in samenwerking met de wijk. Detail bij de school "Vlindervallei" Foto Leo van Velzen NrcHb.

De palen staan al in de grond. Nu nog de bollen met zonnecellen erop, dan is het ‘golvende hek’ af. Maar de leverancier kan de bollen wegens technische problemen even niet leveren.

Zo gaat het altijd, zegt kunstenaar Theo van der Hoeven. Voor wijkkunst is geduld nodig, veel geduld.

Het was de tijd van achterstandswijken die plots ‘krachtwijken’ werden genoemd. In een van de veertig wijken die PvdA-minister Vogelaar had geselecteerd om opgeknapt te worden, Kruiskamp in Amersfoort, kreeg Van der Hoeven in 2007 100.000 euro voor drie jaar (het werden er vier) wijkverbetering door kunst. Hij was 60. Voor zijn carrière had hij het niet meer nodig en ook niet voor het geld. Wel om zijn ideeën over de waarde van wijkkunst nog eens te toetsen aan de werkelijkheid.

Vijf jaar later zijn de krachtwijken al lang uit de aandacht verdwenen. Of zoals de Amersfoortse wijkwethouder Sebastiaan van ’t Erve (GroenLinks) het samenvat: „De rijksfut is er wel uit.” Maar Kruiskamp, een dorps wijkje met veel huurwoningen en veel nationaliteiten, is bezaaid met kunst. Het golvende hek is het sluitstuk.

Eindeloos overlegde Van der Hoeven met bewoners, wijkagenten, welzijnswerkers. Voor extra geld klopte hij aan bij winkeliers, energiebedrijf en woningcorporaties. Vaker dan hij verwacht had, kwamen ze over de brug. Een jongen van 18 op eenhoog van een portiekflat, jarenlang domein van drugsdealers en junks, wijst vanuit zijn deuropening naar een keramisch bord met vissen dat Van der Hoeven er aanbracht. „Dat vind ik wel leuk eigenlijk. Het is hier wel een stukje opgefleurd.”

Een vrouw van 46 met paarsrood haar kijkt sceptisch naar de boeg van het ‘schip’ annex speelplek op het Neptunusplein, het hart van Kruiskamp. Ze is wel kunstliefhebber, geen buurtbewoner. „Is dat kunst? Ik dacht dat het gewoon een hekwerk was.”

Een 63-jarige wijkbewoonster met een boodschappenwagentje kent het plein van toen er nog niets was. „Ik vind het heel mooi.” De verkoper van een boetiek aan het plein rapporteert dat het schip bij regen onder water loopt. Niet helemaal de bedoeling, maar: „Dat vinden kinderen geweldig.”

Een wijkkunstenaar moet een beetje gek zijn. Anders kom je niet op het idee een transformatorhuisje te veranderen in een sokkel voor een beeld. En om dat beeld dan de ‘hoorn des overvloeds’ te laten zijn, symbool voor het ruime aanbod van producten in het naburige winkelcentrum. En om winkeliers zover te krijgen dat ze zorgdragen voor het zonodig verwijderen van graffiti.

Van der Hoeven is ongeneeslijk ziek, vorig jaar is bij hem kanker geconstateerd. Hij heeft een rijk leven achter de rug als beeldend kunstenaar, ondernemer en docent. Kruiskamp werd zijn zwanenzang. Al is het nog niet klaar. Het is nooit klaar. Bij een school voor moeilijk lerende kinderen werden op zijn initiatief schoenenkasten voor portiekbewoners besteld. En hij wil fleurige zeiltjes voor op de balkons.

    • Joke Mat