Ronald Plasterk: Ik kan het 't beste van alle kandidaten

Ronald Plasterk wil de PvdA weer zelfvertrouwen geven. Als kandidaat voor het partijleiderschap spreekt hij de breedste groep mensen aan, zegt de ex-minister. „Verwacht geen gekke bochten bij de PvdA, maar het debat moet scherper worden.”

Nederland, Den Haag, 28-04-2011 Ronald Plasterk prominent tweede kamerlid voor de PvdA op het Binnenhof. foto: Bram Budel Bram Budel

De vraag waarom Ronald Plasterk de nieuwe partijleider van de PvdA moet worden, is snel beantwoord. „Omdat ik dit, van alle kandidaten die er nu zijn, het beste kan.”

Gisteren maakte de voormalig minister van Onderwijs zijn kandidatuur bekend, vanochtend zit Plasterk (54) te ontbijten met zijn campagnestaf. Fractiegenoten Martijn van Dam en Diederik Samsom meldden zich eerder al als opvolger van Job Cohen. De leden kunnen tot half maart hun keuze maken.

Waarom bent u de beste kandidaat?

„Ik spreek de breedste groep mensen aan en ik heb ook ervaring buiten de vierkante kilometer in Den Haag. Ik heb 25 jaar lang [als wetenschapper] deskundige en eigenzinnige mensen leiding gegeven.”

Hebt u getwijfeld om u kandidaat te stellen?

„Ik kreeg in 2007 zomaar het mooie aanbod om minister te worden. Het is nu allemaal iets minder geriefelijk, maar ik vind dat je hele goede redenen moet hebben om je geen kandidaat te stellen. Nu het erop aankomt voor de PvdA wil ik niet weglopen. En als ik voor mezelf spreek: die goede redenen om het niet te doen, heb ik niet. Dus ga ik vechten om ervoor te zorgen dat we de grootste partij worden.”

U zegt zelf verrast te zijn geweest door het vertrek van Cohen. De fractie heeft aan dat vertrek meegewerkt door onvrede over Cohen te lekken. Een interne mail van fractiegenoot Frans Timmermans kwam naar buiten en maakte de onvrede duidelijk. Hoe kijkt u daarop terug?

„Ik vind het ontzettend slecht dat dit is gebeurd. Ik heb de mail van Frans Timmermans eerder onhandig genoemd en daar wil ik niet opnieuw in gaan wrijven.

„Het was mij een lief ding waard geweest als Cohen als fractievoorzitter zijn termijn had voltooid. Ik heb hem tot het uiterste gesteund. Maar nu het gebeurd is, wil ik mijn verantwoordelijkheid nemen.”

Krijgt het kabinet-Rutte het zwaarder als Plasterk de PvdA gaat leiden?

„Jazeker. Er komt natuurlijk niet direct een nieuwe PvdA, verwacht geen gekke bochten, maar de scherpte in het debat moet gaan toenemen. Het zelfvertrouwen was weggelekt. Ik vergelijk het wel eens met zingen in een koor, wat ik al jaren doe. Stevig op allebei je voeten staan, goed ademhalen, dan haal je de hoogste noten.

„En het kan natuurlijk heel goed zijn dat we heel snel aan de bak moeten. Ik denk dat de kans fiftyfifty is dat het kabinet snel valt. Of ze komen er niet uit bij de aanstaande bezuinigingsronde, of ze lopen zoveel deuken op dat het kabinet gauw sneuvelt.”

Het kabinet moet wellicht stevig bezuinigen om het begrotingstekort in 2013 niet boven de 3 procent te laten komen. Is dit maximum dat Europa nu hanteert ook heilig voor u?

„Laat ik eerst zeggen dat wij als PvdA een lange traditie hebben van goede penningmeesters. We gaan dus niet alle bezuinigingen tot 2020 even over de schutting gooien. Maar ik wil ook niet de economie, de banen van mensen willens en wetens kapotmaken. Er zit in die Brusselse regels niet voor niets de clausule dat je door buitengewone omstandigheden sommige maatregelen kan vertragen.”

Dus die grens van 3 procent is niet heilig?

„Nee. Voor sommige maatregelen is het wellicht beter om ze uit te stellen.”

Op veel punten is de SP het met de PvdA eens. Toch mag SP-leider Emile Roemer wat u betreft nooit premier worden. Waarom niet?

„Omdat Roemer en zijn partij sprookjes verkopen. Hoe kan je nu zeggen dat bezuinigen niet nodig is? Dat de AOW-leeftijd helemaal niet verhoogd hoeft te worden? Dat zijn sprookjes. De SP mist twee belangrijke pijlers van de sociaal-democratie. De partij is niet internationaal en stemt rond de euro en Griekenland altijd met de PVV mee. En de partij zelf is niet democratisch. Wij laten de leden over een nieuwe leider stemmen, de SP-leden moesten de benoeming van Roemer uit de krant lezen.”

U gooit ervaring buiten Den Haag in de strijd. U stelt dat u als kind in een eenvoudige portiekwoning bent opgegroeid. U noemt uw ervaring als leider. Maar gaat u ook concreet aangeven welke standpunten u in zal nemen?

„Zeker. Ik ga zes grote concrete onderwerpen in een serie gesproken columns behandelen. Zo kan ik me tot iedereen richten. Ik heb de tafel van het tv-programma Buitenhof nog in mijn huiskamer staan. Daar staat nu een plant op, maar die gaat weg. Zondag verschijnt de eerste aflevering op internet en die gaat over onderwijs. Want onderwijs is voor iedereen de weg naar boven in de maatschappij. Goed onderwijs moet het beginpunt zijn voor iedereen.”