President in spe Gauck belandt in debat over huwelijkse staat

Alweer is er in Duitsland ophef over de moraal van het staatshoofd. Beoogd president Joachim Gauck is getrouwd, maar hij woont samen met een andere vrouw.

Christian Wulff, voormalig president van Duitsland, is nog maar net na een daverende rel vertrokken, of zijn beoogde opvolger zorgt ook alweer voor ophef. Oud-dominee Joachim Gauck is officieel niet gescheiden van zijn echtgenote en woont samen met een andere vrouw.

Kan dat zomaar voor de hoogste Duitser in rang, voor een man die een morele autoriteit hoort te zijn? Sommige Duitse politici en media vragen het zich handenwringend af.

Gauck is deze week door de Duitse politiek naar voren geschoven om Wulff op te volgen, die aftrad wegens zijn vermeende betrekkingen met ondernemers in de tijd dat hij premier van Nedersaksen was.

Gauck, die volgende maand tot president moet worden gekozen, is politiek onbesproken, maar zou door zijn persoonlijk leven in problemen kunnen komen. De Beierse Bondsdagafgevaardigde Norbert Geis (CSU), een behoudende rooms-katholiek, eist van het staatshoofd in spe dat hij zijn relatie „zo snel mogelijk op orde brengt, om te voorkomen dat hij daarop wordt aangevallen”.

Gauck (72) woont samen met journaliste Daniela Schadt (52), die bij de Zuid-Duitse Nürnberger Zeitung werkzaam is als chef politieke redactie. Maar hij is getrouwd met de 71-jarige Gerhild ‘Hansi’ Gauck, met wie hij vier kinderen heeft. Hun huwelijk liep na de val van de Muur op de klippen.

„De wederzijdse verwachtingen waren te groot”, schrijft Gauck in zijn autobiografie. Tot een scheiding met Hansi is het nooit gekomen. „Opdat zijn tweede vrouw straks ook echt First Lady kan zijn, moet Gauck dat nu regelen”, schrijft de boulevardkrant Bild met opgeheven vinger.

CSU’er Norbert Geis is voorlopig een van de weinige Duitse politici die openlijk van Gauck eisen dat hij scheidt en hertrouwt. Veel andere politici doen minder moeilijk over Gaucks relatie, ook partijgenoten van Geis. „Of en met wie iemand getrouwd is, is een privéaangelegenheid. Daarover geven wij geen adviezen”, aldus Alexander Dobrindt, partijsecretaris van de CSU. En Wolfgang Thierse, vicevoorzitter van de Bondsdag, zegt: „Ik zou er geen staatszaak van maken.”

Maar juist omdat de moraal in Gaucks nieuwe baan hoog wordt opgenomen – zeker na Wulff – valt het niet uit te sluiten dat de huwelijkse staat van de toekomstige president ongewild toch een politieke affaire wordt. Er zijn genoeg conservatieve Duitsers die het helemaal met Geis eens zijn en voor wie Gaucks wilde Ehe niet zo vanzelfsprekend is als sommige politici willen doen geloven. Overigens blijkt uit een recente opiniepeiling dat de huwelijkse staat van de president een ruime meerderheid van de Duitsers koud laat.

Gauck heeft eerder verklaard dat hij een echtscheiding en een nieuw huwelijk niet uitsluit. „Daarover zullen we serieus nadenken”, zei hij in 2010, bij zijn eerste presidentskandidatuur. Gaucks levenspartner zou bereid zijn haar baan als journaliste op te geven om zich te kunnen wijden „aan de taken als begeleidster van het staatshoofd”.

Het is niet voor het eerst dat politiek en moraal in Duitsland in aanvaring met elkaar dreigen te komen. Enkele jaren geleden kwam naar buiten dat CSU-leider Horst Seehofer niet alleen een buitenechtelijke relatie had, maar ook een kind bij zijn maîtresse had verwekt. In zijn partij werd erover gemeesmuild, maar het heeft Seehofers leiderschap nooit bedreigd. Hij is later wel naar zijn officiële echtgenote teruggekeerd. En in beperkte kring is nog wel eens schande gesproken van het feit dat Guido Westerwelle, minister van Buitenlandse Zaken en voorheen vicekanselier, ongetrouwd samenwoonde met een man. Westerwelle, die homoseksueel is, is vorig jaar getrouwd.

„We zoeken een eierlegendes Wollmilchschwein (schaap met vijf poten), maar laten we eerlijk zijn: ook een president of een politieke leider is een mens van vlees en bloed”,is het commentaar van een politiek journalist in Berlijn.

Joost van der Vaart

    • Joost van der Vaart