Opsplitsen van Eneco en Delta blijft onzeker

De energieconcerns Eneco en Delta hoeven zich nog niet op te splitsen. De Hoge Raad stelt een definitief besluit over de splitsing uit, en wint eerst advies in bij het Hof van Justitie in Luxemburg.

AMSTERDAM Voor de toekomst is er stroom genoeg op Science Park Amsterdam. NetwerkbeheerderÊ Liander legde een nieuw verdeelstation aan met een capaciteit van 150.000 volt. Technisch vernuft gaat hier samen met duurzaamheid en een architectonisch hoogstandje. ÊÔIn Science Park Amsterdam, het grootste internetkruispunt ter wereld, stijgt de elektriciteitsvraag voortdurend. Het nieuwe station kan omgerekend 120.000 tot 150.000 huishoudens van elektriciteit voorzien. Genoeg dus voor een stad als Utrecht. Ook bedrijven met een zware capaciteitsvraag vinden stroom genoegÊ op Science Park Amsterdam. © Dijkstra b.v.

Wat een „fantastische uitspraak” van de Hoge Raad, zegt Laurens Jan Brinkhorst. De oud-minister van economische zaken neemt de telefoon op in het midden van de nacht – hij is op Aruba om de premier te adviseren over de energievoorziening. „Ik kom maar niet los van de energie”, zegt Brinkhorst.

Brinkhorst (D66) was als minister van Economische Zaken verantwoordelijk voor de indiening van de splitsingswet. Deze wet bepaalt dat netbeheerders en energiebedrijven niet meer in één bedrijf mogen zitten. De productiebedrijven van energiemaatschappijen moeten worden geprivatiseerd tot commerciële bedrijven die stroom en gas leveren. De netwerken (elektriciteitskabels en gasbuizen) blijven in handen van de Staat omdat zij van strategisch nationaal belang worden geacht en niet in handen van buitenlandse (staats)bedrijven mogen vallen.

Het idee achter de splitsing is dat een gelijk speelveld ontstaat voor energiebedrijven. Consumenten kunnen dan geen extra kosten in rekening worden gebracht. Energiemaatschappijen met een eigen stroom- of gasnet, zouden een oneerlijke voorsprong hebben op concurrenten zonder zo’n netwerk. Consumenten die voor een leverancier kiezen zonder netwerk, krijgen dan een extra rekening gepresenteerd, omdat hun energieleverancier het netwerk van de concurrent moet gebruiken om de stroom of het gas bij de klant te krijgen.

„Europese regels waren de aanleiding voor de splitsing van de energiebedrijven”, zegt Brinkhorst. „Voor eens en voor altijd zal het Hof van Justitie in Luxemburg dat bekrachtigen. Ik ben ontzettend blij met de uitspraak van de Hoge Raad.”

Vanmorgen bepaalde de Hoge Raad dat ze vragen gaat stellen aan het Hof van Justitie in Luxemburg. In 2010 bepaalde het gerechtshof in Den Haag dat de overheid de energiemaatschappijen niet mocht verplichten zich op te splitsen in een productiebedrijf en een netwerkbedrijf. Volgens het gerechtshof in Den Haag is de splitsingswet, die in 2007 in werking trad, in strijd met het Europees recht omdat deze inbreuk maakt op het vrije verkeer van kapitaal. De rechtszaak was aangespannen door de energiebedrijven Essent, Delta en Eneco. De Staat ging in cassatie bij de Hoge Raad. Vanmorgen werd duidelijk dat de raad eerst nog advies gaat inwinnen in Luxemburg voordat een besluit wordt genomen. Betrokken juristen gaan ervan uit dat deze procedure een paar jaar gaat duren voordat er een uitspraak zal komen. Mocht de Hoge Raad het arrest overnemen, dan kunnen Nuon en Essent miljardenclaims bij de Staat indienen. Deze twee energiebedrijven hadden zich in 2008 in reactie op de splitsingswet al opgeknipt. Een jaar later werden de leveringsbedrijven van Essent en Nuon gekocht door respectievelijk het Duitse RWE en het Zweedse Vattenfall.

    • Cees Banning