Martijn van Dam: Ik wil jongeren bij de partij brengen

Martijn van Dam wil de PvdA „weer in beweging krijgen”. Als kandidaat voor het partijleiderschap zoekt het 34-jarige Kamerlid aansluiting bij jongere generaties. „Het voordeel van mijn leeftijd is dat ik nog echt de strijd wil aangaan.”

Nederland, Den Haag, 21-2-2012. Foto Maarten Hartman. Martijn van Dam, lid van Tweede Kamer fractie PvdA, in een lift in het Tweede Kamergebouw op weg naar de fractievergadering de dag na het vertrek van Job Cohen waar gesproken werd over de opvolging van Cohen.

Bewust gaf hij de primeur van zijn kandidatuur niet aan een ‘oud medium’. De 34-jarige Martijn van Dam maakte zijn kandidatuur voor het partijleiderschap van de PvdA woensdag bekend op Facebook. Maar die dag, bij al zijn publieke optredens, droeg hij wel een stropdas. „O, dat doe ik wel vaker hoor”, lacht hij. „Dat heb ik van Jeltje van Nieuwenhoven geleerd: PvdA-kiezers zijn nette mensen, die willen door nette mensen vertegenwoordigd worden. En ik vind de stropdassen die nu in de mode zijn wel leuk.”

En daar zat hij, met een stropdas, in het tv-programma De wereld draait door. De vooraf als mediageniek betitelde Van Dam had het moeilijk. Presentator Mathijs van Nieuwkerk sprak hem belerend toe en liet hem niet uitspreken. Zwetend met een stropdas, voor een miljoenenpubliek. De conclusie op Twitter was onverbiddelijk: een valse start voor Van Dam. „Ik wilde vertellen waarom ik in deze campagne ben gestapt. Dat is me onvoldoende gelukt.”

Waarom wilt u partijleider worden?

„Ik wil de PvdA weer in beweging krijgen. En ik denk dat ik dat kan. De sociaal-democratie van de 21ste eeuw is een andere dan die van de 20ste eeuw. Die moet meer aansluiten bij jonge generaties. Daarom wil ik met hulp van de nieuwe media een beweging op gang brengen.”

Een politiek leider moet met zijn ideeën toch ook voorop lopen?

„Zeker. Zo’n beweging kan alleen een succes worden als de leider inspireert. Maar het moet ook van onderop komen. De tijd dat politici zonder tegenspraak van alles beslissen, is met internet allang ten einde.”

Wat wilt u concreet?

„Mensen zijn de greep op hun leven kwijtgeraakt. Hun baan staat op het spel terwijl hun bedrijf winst maakt. En ze worden gedwongen hun vaste contract om te zetten in een los dienstverband. We moeten met de sociale zekerheid aan de slag. Die moet ook gaan gelden voor zzp’ers, de mensen zonder vaste baan. Jongeren kiezen daarvoor, voor meer vrijheid. Dat is goed. Maar je moet hun wel meer zekerheden bieden.”

Jongeren zijn veel individueler ingesteld. Is solidariteit, een echt sociaal-democratisch begrip, voor hen niet achterhaald? En is de PvdA daarmee niet oninteressant geworden?

„Dat geloof ik helemaal niet. Voor de generaties voor ons was het een abstract begrip, iets wat de hele samenleving betrof. Jonge mensen steunen liever een klein project in Afrika. Solidariteit en saamhorigheid moeten we anders invullen. Daar ligt een enorme uitdaging.”

Nogmaals, wat betekent dat concreet?

„Bedrijven zijn te groot geworden. De mededingingsregels hebben dat geen strobreed in de weg gelegd. Ze moeten weer kleiner worden, en minder door financiële motieven worden geleid. De politiek lijkt deze strijd niet meer te willen voeren. De markt is geen natuurverschijnsel. En dus kunnen we dat veranderen.”

Onder de verantwoordelijkheid van uw partij is vooral in de jaren negentig de marktwerking gestimuleerd.

„Dat is waar. We moeten op die tijd ook niet alleen maar negatief terugkijken. De emancipatie en welvaart hebben een enorme vlucht genomen. Maar er waren wel negatieve gevolgen. We hebben in onze partij nog steeds die vleugels: links tegen Paars. Ik zou zeggen: hou daar mee op, kijk naar voren.”

Maar waar wil u de PvdA positioneren?

„Ik zeg net dat we daar mee op moeten houden... Goed dan: ik zeg altijd links van het midden. Als ik mensen van mijn generatie spreek, dan merk ik dat ze helemaal niks met dat soort termen hebben. Ons links is in ieder geval heel anders dan het links van de SP. We zijn een sociale en vooruitstrevende partij.”

Richt u zich niet te veel op uw leeftijdsgenoten?

„Mijn grote ambitie is om mijn generatie, en jongere generaties, bij onze partij te brengen. Ik heb het idee dat progressieve, vooruitstrevende jongeren snakken naar een brede partij waarin ze zich thuis voelen. En bovendien gaat het de komende jaren om de solidariteit tussen jongeren en ouderen. Ik zou wel tegen ouderen willen zeggen: krijg die spirit terug die jullie in de jaren zestig en zeventig hadden.”

U bent 34 en zit al negen jaar in de Tweede Kamer. Bent u wel breed genoeg ontwikkeld om een partij te leiden?

„Je kunt het ook omdraaien, en vragen of ik niet al veel teleurstellingen heb gehad over wat de politiek kan bereiken. Het voordeel van mijn leeftijd is dat ik nog echt de strijd wil aangaan. Ik ben net vader geworden, dan realiseer je je nog meer dat je het niet voor jezelf doet.”