Le Pen, voor de harde werker

Frankrijk staat in het teken van de verkiezingscampagne. In de kleine dorpen krijgt Front National de meeste stemmen.

France's far-right National Front (FN) party candidate for the 2012 presidential election Marine Le Pen gestures during a Epiphany cake party, on January 8, 2011 in La Plaine Saint-Denis, northern Paris. AFP PHOTO JOEL SAGET AFP

Correspondent Frankrijk

„Ik weet niet of het leven hier zo fantastisch is. Het is vooral simpel en eerlijk. En dat willen de mensen graag zo houden. Misschien wordt er daarom wel zo veel op het Front National gestemd in deze dorpen.”

Hier, dat is Brachay. Enkele tientallen huizen en boerderijen rond een kerk en een gemeentehuis. Het schooltje is al lang gesloten. Er is geen slager, geen bakker, geen Bar Tabac, helemaal niets. Alleen aan de moderne windmolens die vanaf de Ardeense heuvels hun schaduw werpen over het dorp is te zien dat de tijd hier niet helemaal stil is blijven staan.

Burgemeester Georges Marchand (53) is even stil. Alsof hij zijn eigen woorden herbeluistert. En knikt dan bevestigend. Ja, dat is het, de mensen willen hun simpele, eerlijke leven behouden. Zonder al die valse beloftes. Ze vinden het niet eerlijk dat ze een zware boete moeten betalen als ze worden geflitst met amper vijf kilometer boven de toegestane snelheid, maar wel uren moeten wachten op de gendarmes als ze weer eens het slachtoffer zijn geworden van een nachtelijke dievenbende. Dat wringt.

De traditionele partijen hebben hen al zo vaak bedrogen, weet de burgemeester. Hij stemde zelf ooit Mitterrand, maar is nu ‘frontist’. Alleen ‘het Front’ vertegenwoordigt nog de eerlijke, hardwerkende Fransman, meent hij.

Eind april zijn er verkiezingen in Frankrijk en de campagne is in volle gang. Het Front National (FN) scoort doorgaans goed bij de arbeiders, zeker in verouderde industriële gebieden. Tussen de gesloten mijnen van Nord-Pas-de-Calais en de staalfabrieken langs de Moezel of in het havengebied van Marseille heeft het FN een stevig electoraat van ontevredenen opgebouwd. De verliezers van de mondialisering, werkloos, bijna werkloos of met een karig loon, zoeken de extremen op. En dat doen ze steeds vaker ter rechterzijde; extreem-links is in deze campagne opvallend afwezig.

Bij de laagste middenklasse is geen kandidaat populairder dan Marine Le Pen van het FN. Van de arbeiders stemt minstens 35 procent Le Pen, dubbel zoveel als voor de socialist Hollande of president Sarkozy.

Maar procentueel de hoogste scores haalt het FN in ouderwetse boerendorpen. Vorig jaar nog bij de kantonale verkiezingen: een topscore van 77,8 procent in Flammerécourt in het departement Haute Marne, regio Champagne-Ardenne. Zo’n cijfer is geen toeval. Bij de presidentsverkiezingen van 2007 haalde Jean-Marie Le Pen hier 17 stemmen, bijna 40 procent. In het buurdorp Brachay won Le Pen vijf jaar geleden zelfs de eerste ronde, met 52 procent (23 stemmen). In slechts één dorp deed Le Pen het nog beter.

En dit keer zal Marine Le Pen hier nog beter scoren, zegt Marchand. „En niet alleen hier. In de peilingen wordt ze onderschat, in de media wordt ze aangevallen. De mensen weten dat. Ik denk nog steeds dat de kans op een tweede ronde Hollande-Le Pen goed mogelijk is.”

Dat dachten tot eind vorig jaar wel meer mensen. Toen haalde Le Pen in de peilingen scores van 20 procent en meer, en was president Sarkozy niet eens zeker van deelname aan de tweede ronde. Maar sinds enkele weken sputtert de campagne van Le Pen een beetje. François Hollande lanceerde zichzelf met een speech voor 15.000 aanhangers en sinds vorige week is ook Nicolas Sarkozy openlijk kandidaat, met massale media-aandacht als gevolg. „Ik vind wel dat Le Pen een uitstekende campagne voert. Ze is realistischer en slimmer dan haar vader, met zijn racistische uitglijders en ouderwets discours. Marine is moderner en minder provocatief. In de debatten zal ze het goed doen. Als de media haar vanaf halverwege maart niet meer mogen negeren [omdat alle kandidaten vanaf dan evenveel aandacht moeten krijgen, red.], zullen de mensen die genoeg hebben van Sarkozy inzien dat Hollande niet capabel is en Le Pen wel”, meent Marchand.

Politicologen en opiniepeilers denken dat de ‘modernere’ strategie van Le Pen de traditionele achterban afschrikt. In haar poging het Front te ‘dediaboliseren’ zou ze de stemmers van het eerste uur hebben verloren. Marchand gelooft daar geen snars van. „Dan zou er een andere nationalistische kandidaat moeten zijn die zeker 5 procent haalt in de peilingen. Ziet u die ergens?”

Serge Simon (65), die om het hoekje woont, loopt even langs bij de burgemeester voor een probleempje met de waterleiding, gevolg van de zware vorst van enkele weken geleden. De burgemeester noteert en belooft het nodige te doen. Dat is waarom Serge voor Marchand stemt. Maar van de nationale politiek moet hij niets weten. „Ik stem niet, en dat weet Georges. Het zijn allemaal toneelspelers, maar niet goed genoeg voor de cinema. Ook die Le Pen van hem”, zegt Serge lachend. Als hij jonger was, zou hij emigreren naar Canada, zoals zijn broer heeft gedaan. „Daar heb je nog een toekomst als landbouwer. Hier is het scharrelen. En met al die overdreven regels is het bijna een bureaubaan geworden.”

Serge weet wel waar het probleem zit: er wordt te weinig gewerkt. Ook voor een werkloosheidsuitkering moet je iets doen, maar dan voor de gemeenschap, vindt Serge. Het is taal die Marchand begrijpt. „Misschien moet je er toch eens aan denken voor Marine te stemmen”, zegt hij knipogend. Serge lacht, maar gaat er niet op in. Hij heeft de deurklink alweer in de handen. Het land wacht, om na de vorst bewerkt te worden.

    • Dirk Vandenberghe