Falen in het land van hypes

Een man loopt over straat. Plotseling staat hij stil. Hij kijkt omhoog. Aandachtig staart hij naar de lucht. Al snel voegt een andere man zich bij hem die ook omhoog kijkt, omdat hij nieuwsgierig is wat er daar te zien valt. En voordat je het weet staat er een menigte op straat die gefixeerd staart naar de lege lucht.

Het zou een metafoor kunnen zijn voor een mediahype, ware het niet dat het beeld te verstild is. Misschien is een mediahype eerder te vergelijken met een koor van honderden damschreeuwers die korte tijd paniek zaaien waarna anderen beginnen te schreeuwen en opnieuw kortstondig voor blinde paniek zorgen.

Bij een mediahype staart iedereen naar hetzelfde punt waar niets te zien is, zonder nog aandacht te hebben voor wat er om hen heen gebeurt op straat. Een koor van schreeuwende stemmen maakt elke nuance of relativering onverstaanbaar. En dergelijke hypes zijn al lang niet meer uitzonderlijk. Ze zijn de norm. We stuiteren rollebollend van de ene hype in de andere. Na een paar nachtjes vorst ging het alleen nog maar over de Elfstedentocht, totdat het opeens alleen nog maar ging om een website van Wilders, totdat een willekeurige burger uit een beroemde en schatrijke familie door zijn eigen domme schuld onder een lawine werd bedolven en we dagenlang zaten te staren naar de voorgevel van een Oostenrijks ziekenhuis.

En toen opeens, op zomaar een maandag in februari, trok Job Cohen zich onverwachts terug als partijleider van de PvdA. Dat was nieuws en een dag lang werd er stilgestaan bij zijn vermeende falen. Maar inmiddels, nog geen vijf dagen later, heeft niemand het meer over hem. Alle ogen zijn alleen nog maar gericht op de frisse, jonge honden die zich kandidaat stellen om hem op te volgen.

En het is waar. Cohen functioneerde slecht in het Haagse politieke bedrijf. Maar dat is niet zijn schuld. Wanneer een intelligente, integere, beleefde politicus die wars is van polarisatie er niet in slaagt te overleven in het hedendaagse politieke debat, is dat een bewijs dat dit debat is verworden tot ordinaire aandachttrekkerij die wordt geregeerd door hypes.

    • Ilja Leonard Pfeijffer