Esthetisch surrealisme uit een dromerig Afrika

Viviane Sassen: Parasomnia. Vormgeving SYB-uitgeverij Prestel, € 42,25 ****

Fotografe Viviane Sassen ziet de wereld anders. Zou het komen doordat zij een deel van haar jeugd heeft doorgebracht in Kenia, of doordat ze zich niets aantrekt van grenzen en regels in de fotografie? Zelf vindt ze het niet belangrijk, speculeren over de oorzaak laat ze aan anderen over. Haar manier van kijken is intuïtief, en dat levert uitzonderlijk kleurrijke en grafische beelden op. Uniek werk binnen de hedendaagse fotografie.

Sassen maakt haar werk in verschillende landen in Oost-Afrika waar zij de schoonheid vindt in het licht en de mensen om de beelden van haar onderbewustzijn te vormen. Parasomnia verwijst naar een slaapstoornis, het moment tussen wakker zijn en in slaap vallen waarin gedachten samensmelten en nieuwe vormen aannemen. Dat is wat haar foto’s ook doen. Als een schilder, met veel kunsthistorische bagage, creëert zij beelden met elementen die zij ontleent aan de werkelijkheid, maar die door het samenvoegen de wereld vanuit een intrigerend perspectief tonen. Landen die wij associëren met armoede, oorlog en verdriet, zijn hier decor van een dromerig, esthetisch surrealisme om naar te verlangen.

Dit boek borduurt in thematiek voort op haar eerdere boek Flamboya dat in vormgeving spannender was met verschillende formaten pagina’s, en daarmee door Martin Parr tot een van de tien beste fotoboeken van het afgelopen decennium is uitgeroepen. Je zou verwachten dat dit boek er nog een schepje bovenop zou doen, maar dit boek is juist ingetogener. Het resultaat is in elk geval intiem, de vormgeving past bij de dromerige flarden. De Oegandees-Nederlandse schrijver Moses Isegawa heeft ook deze keer een inleidend verhaal geschreven, waarin hij met woorden dezelfde esthetische verwarring weet te scheppen. Een succesformule die nu al doet verlangen naar het volgende boek van Sassen.