Er is meer dat bindt dan schuld en wroeging alleen

John Burnham Schwartz: De Noordwesthoek. Vertaald door Ton Heuvelmans. De Bezige Bij (Cargo), 329 blz. €19,90 ****

De Noordwesthoek is het vervolg op John Schwartz’s succesvolle en verfilmde Reservation Road, gesitueerd in Connecticut. In dat boek reed vader Dwight Arno een jongetje dood, en de nasleep van dat ongeval leidde tot een breuk in het toch al gedesintegreerde gezin Arno, met dien verstande dat Dwight ook vervreemd raakte van zijn zoontje Sam.

Nu, twaalf jaar later, is Dwight na een flinke gevangenisstraf verhuisd naar Santa Barbara, Californië waar hij alleen woont en werkt als verkoper van sportartikelen. Maar in zijn oude woonplaats herhaalt zich de tragedie. Zoon Sam, ondertussen een veelbelovend honkballer, verliest na een ongelukkige wedstrijd tijdelijk zijn verstand en slaat met zijn knuppel een andere jongen in het middenrif, zo hard dat die op de intensive care belandt. En daarna herhaalt hij de reactie van zijn vader: hij slaat op de vlucht, drie dagen in een bus naar Santa Barbara, naar zijn vader die hij al die jaren niet heeft gezien.

Terwijl in Reservation Road ook het lot van de familie van het gedode jongetje een belangrijke rol speelde, concentreert Schwartz zich hier hoofdzakelijk op de moeizame en pijnlijke manier waarop het gebroken gezin van de Arno’s met de tragedie omgaat.

De auteur maakt het de lezer niet makkelijk door te kiezen voor een af en toe tureluurs makende vertelwijze, waarbij steeds van perspectief wordt gewisseld, vaak in hoofdstukjes van een halve pagina. Toch weet hij, met name in het derde deel, genoeg empathie voor beide ouders op te roepen (voor de almaar zwijgend tobbende Sam is dat wat moeilijker) om nieuwsgierig te blijven naar hoe de oude familiebanden op precaire manier hersteld lijken te worden.

Schwartz beseft goed dat de vertelling iets verstikkends zou krijgen als hij zich tot het perspectief van de drie hoofdpersonen zou beperken, en dus doen ook enkele bijfiguren hun intrede. Dat de auteur binnen het gegoochel met al die perspectieven ervoor kiest Dwight als enige in de ik-vorm te laten vertellen draagt er toe bij dat die in deze minutieus en vaak subtiel geschreven roman het duidelijkst overeind blijft. Het maakt zelfs het verrassende slot geloofwaardig, waarin vader en zoon tot de ontdekking komen dat wat hen bindt meer is dan gedeelde schuld en wroeging.

    • Jan Donkers