Banken gered, economie nog niet

Het wordt al de ‘stille redding van Spanje’ genoemd. De liquiditeitssteun van de ECBheeft de acute geldnood van banken en overheid goeddeels weggenomen.

Tekenend voor het omgeslagen marktsentiment was een veiling van Bankia woensdag. Deze cluster van spaarbanken rond de grote Caja Madrid geldt door zijn grote vastgoedproblemen als de achilleshiel van het financiële stelsel. Toch haalde de fusiebank met gemak 500 miljoen euro uit de markt. Er was ook veel interesse van buiten Spanje. : bijna de helft van de investeerders. Ze kwamen onder meer uit Duitsland en ook Nederland.

De aanname in de markt is dat kopers de bankobligaties zullen gebruiken als onderpand bij de volgende ronde ECB-steun. Santander, de grootste en gezondste bank van het land, profiteerde begin deze maand als eerste van de opening op de kapitaalmarkten. Later volgden banken uit de subtop – Caixabank, Sabadell en Banesto – en BBVA, de nr. 2.

Ook de Spaanse regering profiteert. De tienjaarsrente op staatsobligaties, die in 2011 een paar keer gevaarlijk dicht bij de ‘fatale’ 7 procent kwam, is sinds de jaarwisseling gedaald, tot 5 procent. Reden: banken kopen staatsschuld om te gebruiken als onderpand bij de ECB.

Toch is er in Spanje ook kritiek. De banken wenden het geld aan om hun (zwakke) kapitaalposities te verstevigen. Ze lenen het niet uit aan kleine ondernemers of starters op de woningmarkt. De ECB maakt van hen ‘bancos zombies’, die weliswaar overeind blijven maar de reële economie niet helpen: een werkloosheid van 23 procent, een midden-en-kleinbedrijf dat geplaagd wordt door een domino-effect van wanbetaling en faillissementen, en een huizenmarkt die nagenoeg stilligt.

Merijn de Waal