Wat werkt in het theater werkt niet per se in film

Wallis Filmproducties,Electric Zoo,Wannie de Wijn,Lex Brand,Will van Kralingen, Huub Stapel, Peter Tuinman, Wilbert Gieske, Hans Thissen, Saskia Bonarius, Ben van Duin

De goede dood

Regie: Wannie de Wijn. Met: Wilbert Gieske, Will van Kralingen, Huub Stapel. **

Dat De goede dood als toneelstuk een succes was, is goed te begrijpen als je de film ziet die theatermaker en nu debuterend filmregisseur Wannie de Wijn van zijn theaterproductie maakte. Het Kammerspiel over een gegoede familie die nog eenmaal bijeenkomt aan de vooravond van de zelfgekozen dood van de terminaal zieke broer Bernhard is geolied, gevat en nog steeds actueel.

Drie broers zijn er. Een sterft (Wilbert Gieske), de ander leeft wat al te nadrukkelijk in het heden (Huub Stapel), en de derde is zwakbegaafd (Hans Thissen), wat dramaturgisch gezien goed uitkomt, want dan kunnen ze aan hem allemaal uitleggen wat er aan de hand is. Er zijn ook nog wat intriges, onder meer met een zweverige ex, maar dat levert vooral nog meer gepraat op.

De vraag wat een goede dood is, die De Wijn met zijn toneelstuk wilde stellen, heeft alles te maken met de vraag wat een goed leven is. Het zijn levensbeschouwelijke vragen – is ‘goed’ een moreel of een hedonistisch begrip bijvoorbeeld – die zich bij De Wijn het beste via woorden en dialogen laten communiceren. Die zijn soms grappig, dan weer wrang en provocerend: „Ik heb niks te maken met de dood. De dood is van jullie. Het sterven is van mij”, zegt Bernhard bijvoorbeeld. Het zal in het theater hebben kunnen resoneren. Maar die talige manier om drama te maken laat zich niet een-op-een naar film vertalen.

Het maakt De goede dood tot een vreemd soort emblematische film. De beelden zijn nauwelijks relevant en de teksten verduidelijken wat we zien en moeten voelen. Maar als we iemand zien huilen in een film, dan is dat meestal niet genoeg om de toeschouwer zijn pijn te laten voelen, en al helemaal niet als hij eerst heeft zitten uitleggen waarom hij zo verdrietig is. De film dient dan ook vooral een didactisch doel. Het is goed als mensen deze film zien, en erdoor met elkaar gaan praten.

    • Dana Linssen