Ook Deloitte krijgt een boete van de AFM

Voor de tweede maal in korte tijd laat toezichthouder AFM zijn tanden zien aan accountants. In navolging van Ernst & Young krijgt nu ook Deloitte een boete van een halve ton opgelegd.

Een maand nadat de Autoriteit Financiële Markten een boete bekend had gemaakt voor accountantkantoor Ernst & Young, heeft collega-firma Deloitte dezelfde tik op de vingers gekregen: een boete van 54.450 euro voor het niet (voldoende) naleven van de wettelijke regels die gelden bij de totstandkoming van controles op jaarrekeningen van bedrijven. Deloitte overweegt bij de rechter tegen het besluit in beroep te gaan, omdat het kantoor het niet geheel eens is met de interpretatie van de regels door de toezichthouder.

De AFM was in 2009 een grootschalig onderzoek begonnen naar de handelwijze van de vier grote accountantfirma’s in Nederland bij de wettelijke controle van jaarrekeningen van bedrijven die door de financiële crisis van 2008 kwetsbaar waren geworden. Het ging met name om boekencontroles in de financiële sector, de vastgoedwereld en bij bedrijven uit de auto-industrie.

Hoewel het bedrag van een halve ton verwaarloosbaar is – Deloitte maakte vorig jaar bijna 100 miljoen euro winst – is de boete een pijnlijke tik op de vingers door de toezichthouder die sinds een paar jaar veel scherper is gaan letten op de beroepsgroep van accountants. De conclusies van de AFM liegen er niet om.

Bij tien onderzochte controles heeft Deloitte „niet voldaan aan de geldende beroepsregels”. In vier gevallen had de betreffende accountant „ontoereikende controle-informatie” verkregen over de opbrengsten en resultaten van de betrokken cliënt. In één geval toonde de accountant „een zodanig gebrek aan betrokkenheid” dat hij „geen verantwoordelijkheid had mogen nemen voor de afgegeven goedkeurende controleverklaring”. En bij twee dossiers stelde de accountant zich „onvoldoende kritisch” op tegenover aanwijzingen voor fraude.

Dat klinkt ernstig. Toch, benadrukt Deloitte in een reactie, waren de bevindingen van de AFM geen aanleiding om de onderhavige accountantverklaringen in te trekken of aan te passen. Er is aan betrokken partijen – beleggers, klanten, werknemers – geen foutieve informatieve via de jaarrekening verspreid.

De AFM kan niet beoordelen of dat een terechte conclusie is. „Wij doen de controles niet over”, zegt een woordvoerder. „Het is aan het accountantskantoor om op basis van onze bevindingen eventuele aanpassingen te doen.”

Dat achtte Deloitte dus niet nodig in de onderzochte jaarrekeningen. Wel greep het kantoor op een andere manier in, bevestigt ook de AFM. „Deloitte heeft herstelmaatregelen getroffen en maatregelen om tekortkomingen in de toekomst tegen te gaan.”

Eén betrokken accountant, bevestigt een woordvoerder van Deloitte, is uit zijn functie ontheven en „zal in de toekomst geen wettelijke controles meer doen. Hij heeft een andere rol binnen ons kantoor gekregen.

Zijn met de boetes voor Deloitte en Ernst & Young, de aangekondigde sancties voor onderpresterende accountants voorbij? Niet helemaal, blijkt uit een wat cryptisch antwoord van een woordvoerder van de toezichthouder. „In 2010 zeiden we dat we bij een of meerdere instellingen formele maatregelen zouden gaan treffen. Die status heeft ons onderzoek nog steeds.”

De AFM is mogelijk achter de schermen ook in debat met de twee andere grote firma’s, PWC en KPMG, over hun eventuele tekortkomingen bij het opstellen van jaarrekeningen over 2008.

    • Philip de Witt Wijnen