Opinie

    • Peter Vandermeersch

NRC en conflictverslaggeving

Vandaag publiceren we in NRC Handelsblad een bijzonder aangrijpend verhaal van onze correspondent Gert van Langendonck over Rémi Ochlik, de Franse fotograaf die eerder deze week samen met de Amerikaanse journalist Marie Colvin om het leven kwam in Syrië.

Verslaggevers en fotografen zijn een cruciale informatiebron over de Syrische opstand en repressie, maar opnieuw blijkt op een dramatische manier dat hun werk, net als in andere conflictgebieden, levensgevaarlijk is.

Hoe gaat NRC Handelsblad daarmee om?

Voorzichtig, permanent afwegend wat aanvaardbare risico’s en mogelijkheden zijn tegenover het evidente belang om direct ter plaatse te kunnen berichten. Beslissingen worden altijd genomen door de hoofdredactie, in nauw overleg met de chef buitenland en de betrokken verslaggever. Die inschatting van de verslaggever of correspondent over de situatie ter plaatse weegt zwaar, en hij of zij heeft altijd de gelegenheid om zelf te beslissen niet naar het gevaarlijke gebied af te reizen. Andersom kan ook: de verslaggever kan willen, maar de krant kan besluiten dit niet te doen.

In uitzonderlijke gevallen wordt er samengewerkt met een medewerker die al ter plekke is en zich dan bij de krant meldt. Juist in Syrië was dat vorig jaar het geval. Maandenlang wist Maarten Zeegers als een van de weinigen rechtstreeks verslag te doen over zowel opposanten als aanhangers van de regering van president Assad. Syrië liet op dat moment geen buitenlandse journalisten toe, waardoor de ontwikkeling van de opstand – en de omvang ervan – sinds het voorjaar van 2011 met veel vragen omgeven bleef.

In juli werd Zeegers door de Syrische autoriteiten het land uitgezet. Daarna brak een periode aan van een maandenlang informatievacuüm. Ook fotografen konden niet in Syrië werken. De enige beelden die naar buiten kwamen waren filmpjes van activisten, waarvan de authenticiteit niet geverifieerd kon worden. Bram Vermeulen, correspondent in Turkije, deed wel herhaaldelijk verslag vanaf de Turks-Syrische grens, waar Syrische vluchtelingen en deserteurs verblijven. De krant sprak verder met Syriërs buiten het land.

Op dit moment is er geen verslaggever van NRC Handelsblad in Syrië. De mogelijkheden om af te reizen zijn nog altijd beperkt. Visa van de Syrische autoriteiten om naar Damascus of andere plaatsen in het land te gaan, zijn moeilijk te verkrijgen. En als ze al worden verstrekt, moeten journalisten onder controle van het regime werken. Verslaggevers van internationale media brengen soms zonder visum bezoeken aan Syrië. Zij dekken zich zo goed mogelijk in tegen risico’s. Aangehouden en uitgewezen worden is daarbij een relatief overzichtelijk risico. Beschietingen, of ze nu lukraak of gericht zijn, vanzelfsprekend veel minder.

Journalisten als Colvin en Ochlik hebben hun leven gegeven voor iets wat in veel ogen vanzelfsprekend is, maar het nooit zal zijn: vrije nieuwsgaring.

Peter Vandermeersch
Blogger

Peter Vandermeersch

Peter Vandermeersch is hoofdredacteur van NRC en schrijft op deze blog over nieuwe ontwikkelingen bij NRC en de dagelijkse praktijk op de redactie. U kunt hem ook volgen op Twitter.

    • Peter Vandermeersch