Moddersporen als bewijs voor kuddegedrag

Zes tot acht miljoen jaar geleden kan bovenstaand tafereel zich hebben afgespeeld. Een kudde van elf volwassen olifanten en een kalf stapt over een modderige vlakte. Juist is een grotere olifant diezelfde vlakte overgestoken.

De fossiele sporen zijn gevonden in de Verenigde Arabische Emiraten. Een groep wetenschappers beschreef ze gisteren in Biology Letters. Er waren al wel oude sporen van olifantachtigen bekend, maar volgens de onderzoekers was nooit zo gelet op de sociale structuur van de groep.

Olifanten vormen al lang kuddes, concluderen de Europese en Amerikaanse onderzoekers nu. De parallelle sporen zijn door één groep gemaakt, denken ze, want ze overlappen elkaar niet.

Welke soort hier heeft gelopen, is onbekend. Het kunnen primitieve Aziatische of Afrikaanse olifanten zijn geweest – maar ook mammoeten of andere uitgestorven olifantachtigen. Aan paslengte en diepte van de sporen te zien, was het dier dat alleen liep (de sporen rechtsboven op de foto) het grootst: naar schatting ruim 5.000 kilo. Dat zal een mannetje geweest zijn – flinke olifantbullen zijn ook zo zwaar.

Of de kudde alleen uit vrouwtjes en jongen bestond, zoals bij moderne olifanten buiten de paartijd, was niet zo duidelijk. Er was in ieder geval een jong bij van 1.000 kilo. Maar zeker vier volwassen dieren in de groep waren voor (moderne) olifantenvrouwtjes nogal zwaar – waren dat mannetjes? Of het solitaire mannetje wel tot dezelfde soort behoorde, blijft ook onbeslist.