Geweld na Gay Pride

Geweld na Gay Pride

Blowback T/m 22 april. Smart Project Space, Arie Biemondstraat 105-113, Amsterdam. Zo t/m do 12-01u, vr-za 12-03u. smartprojectspace.net

Je kunt de aanslagen van 9/11 een behoorlijk verlate blowback noemen: de onbedoelde terugslag of gevolgen van de geheime missie waarmee de CIA in 1953 de democratisch gekozen Perzische premier Mohammed Mossadegh afzette en de sjah in het zadel hielp. Het tirannieke bewind van de sjah leidde, grof gezegd, na vijfentwintig jaar tot Khomeiny, die weer leidde tot Osama bin Laden.

‘Blowback’ is een term die makkelijk klinkt maar met de tentoonstelling die afgelopen weekeinde onder die naam in de Amsterdamse Smart Project Space opende, weinig van doen heeft. ‘Blowback’ – zo blijkt in Smart – kan van alles zijn. Bijvoorbeeld kritiek op het kapitalistische stelsel – zoals het Franse kunstenaarscollectief Claire Fontaine in een afgezaagde neonsculptuur toont.

Misschien moet je daarom het idee van ‘Blowback’ maar zo snel mogelijk vergeten in Smart. Want zeker drie van de vier kunstenaars zijn de moeite van een bezoek zeker waard. Aernout Mik toont zijn video-loop Middlemen uit 2001, een nog steeds intrigerende, verstilde wandeling langs de apocalyptische randen van een beursvloer.

Minder bekend maar zeker zo indrukwekkend is de allegorische muziekvideo Big Mac vs the Honeymonster (2010) van de Brit David Haines. Hij toont een film die qua thematiek aansluit op de wrede, existentialistische schilderijen van Ronald Ophuis, maar die in uitvoering veel weg heeft van de surreële droomwerelden van videokunstenaar Mika Rottenberg.

Grootste verrassing is het werk van de Kroaat Igor Grubic. Hij toont in de huiveringwekkende installatie East Side Show (2006-2009) hoe een Gay Pride Parade in de straten van Belgrado en Zagreb ontaardt in een brute symfonie van nationalistisch geweld.

Naast de liveregistraties van de gevechten, is een film te zien van dansers, aan wie Grubic heeft gevraagd de gebeurtenissen van toen opnieuw te verbeelden.

De dansopnames op straat zijn gestileerde re-enactments en indrukwekkende pogingen om oude geesten uit te drijven die op ieder ogenblik – waar ook ter wereld – de kop weer kunnen opsteken.

    • Lucette ter Borg