De neonazi's in Duitsland lachen de politie uit

Demonstrators hold a banner showing a red crossed swastika as they parade against neonazism on February 18, 2012 in Dresden, eastern Germany few days after the annual neo-Nazi march marking the devastating 1945 Allied bombing of the city. AFP PHOTO / ROBERT MICHAEL AFP

Het Duitse rechts-radicalisme „is principieel gewelddadig”, zegt een voormalige neonazi. Daarom is hij niet verrast door het netwerk van extreemrechtse terreur dat de afgelopen maanden in Duitsland aan het licht is gekomen en jarenlang ongestoord zijn gang kon gaan.

De voorlopige balans, de afgelopen tijd een paar keer naar boven bijgesteld, is schrikbarend: tien moorden, twee bomaanslagen in een immigrantenwijk in Keulen, en zeker veertien bankovervallen, met een buit van honderdduizenden euro’s.

Geweld hoort erbij, zegt de 34-jarige man – uit veiligheidsoverwegingen wil hij niet met zijn naam in de krant. Hij vertelt dat hij jarenlang actief was bij ‘Kameradschaften’, los georganiseerde groepen rechts-radicalen die onregelmatig bijeenkomen om te feesten en nieuwkomers te werven. Deze man was vanaf z’n dertiende tot zijn dertigste actief betrokken bij het neonazistische milieu van Berlijn en de Oost-Duitse deelstaat Brandenburg.

Nu is hij medewerker van oud-rechercheur en expert in extreemrechtse terreur Bernd Wagner, initiatiefnemer van ‘Exit Deutschland’. Deze organisatie zet zich in voor mensen die ooit neonazi waren, maar afstand hebben genomen van het extreemrechtse gedachtegoed.

In een door Wagner georganiseerd gesprek met buitenlandse journalisten vertelt de ex-neonazi dat hij zich „sterk aangetrokken (voelde) tot de geborgenheid van de extreemrechtse scene”. Hij stemde op de Nationaldemokratische Partei Deutschlands (NPD), een uiterst rechtse partij waarvan politici nu zeggen dat deze moet worden verboden. Volgens de man koestert de NPD een gewelddadige ideologie. Hij heeft zich als neonazi „meermaals aan geweld schuldig gemaakt”. Nu schaamt hij zich daarvoor.

Vandaag gedenkt de Duitse politiek de slachtoffers van de rechtse terreur, waardoor dit land met zijn nazistische verleden in grote verlegenheid is gebracht. Diverse onafhankelijke en parlementaire commissies moeten achterhalen hoe het komt dat de opsporing jarenlang zo ostentatief heeft gefaald. Tussen september 2000 en april 2007 werden negen allochtone middenstanders en een politieagente vermoord. In Keulen werden twee aanslagen gepleegd, waarvan één met een spijkerbom in een wijk waar veel buitenlanders wonen. Daarbij raakten 22 mensen gewond, van wie een aantal zeer ernstig.

De politie wist moorden niet op te lossen. De vermoedelijke daders, Uwe Böhnhardt (34) en Uwe Mundlos (38), beroofden zichzelf eind vorig jaar van het leven toen ze in de gaten kregen dat de politie hun camper wilde controleren. Een vrouw die met hen samenleefde, de 36-jarige Beate Zschäpe, gaf zichzelf aan. De politie zegt dat zij weigert te spreken. De opsporingsautoriteiten, de binnenlandse veiligheidsdienst en ook politici liggen nu onder vuur.

Böhnhardt en Mundlos stonden aan het hoofd van een netwerk dat zich de ‘Nationalsozialistischer Untergrund’ (NSU) noemde, een verwijzing naar het nationaal-socialisme van Hitler. Inmiddels is een handvol helpers gearresteerd. Tegen de vermoedelijke daders en hun helpers zijn al zo veel bewijzen verzameld, dat een rechtszaak binnen enkele maanden mogelijk is.

Oud-rechercheur Wagner en zijn „neonazistische ervaringsdeskundige” zijn niet verrast door het netwerk van extreemrechtse terroristen. Maar verbaasd is de oud-neonazi wel over de „blunders” bij de opsporing. „De neonazi’s lachen de politie uit. Het leedvermaak is groot.”

Correspondent Duitsland