Mogelijk fout in onderzoek dat Einstein-theorie ondermijnde

Het neutrino-onderzoek van fysici van het OPERA-experiment in het Italiaanse Gran Sasso dat in september de relativiteitstheorie van Albert Einstein onderuit leek te halen, is mogelijk niet goed uitgevoerd. Europese onderzoekers hebben een technische fout ontdekt waardoor niet met zekerheid te zeggen is dat deeltjes inderdaad sneller dan het licht gingen.

De speciale relativiteitstheorie werd ontwikkeld in 1905 door Albert Einstein. Foto WikiMedia Commons

Het neutrino-onderzoek dat in september de relativiteitstheorie van Albert Einstein onderuit leek te halen, is mogelijk niet goed uitgevoerd. Europese onderzoekers hebben een technische fout ontdekt waardoor niet met zekerheid te zeggen is dat deeltjes inderdaad sneller dan het licht gingen.

Fysici van het OPERA-experiment in het Italiaanse Gran Sasso kwamen vorig jaar met uiterst opzienbarende resultaten van een onderzoek met neutrino’s. Deze minuscule deeltjes werden ondergronds van Genève naar Gran Sasso gestuurd. De reis van 732 kilometer werd 60 nanoseconden sneller afgelegd dan het licht. Althans, dat dacht men.

Bronnen rond het experiment melden nu dat een slecht aangesloten kabel in het experiment is ontdekt. Die zou precies de voorsprong van 60 nanoseconden verklaren die de neutrino’s vorig jaar op het licht zouden hebben genomen, schrijft wetenschapsredacteur Margriet van der Heijden vanmiddag in NRC Handelsblad:

“De kabel verbond een GPS-station met een kaart in een computer verderop. Daarmee speelde de kabel een belangrijke rol want de informatie uit GPS-satellieten werd in het experiment gebruikt om atoomklokken gelijk te zetten. Zo konden de fysici de aankomsttijd van de neutrino’s in Gran Sasso heel precies klokken. Gecombineerd met de al even precies bepaalde vertrektijd vanuit Cern bij Genève, 730 kilometer noordwestelijker, stelden de fysici zo de reistijd van de neutrino’s vast. En daarmee hun snelheid. Maar naar nu blijkt misschien toch niet precies genoeg. Toen het slechte contact tussen glasvezelkabel en computerkaart werd verbeterd, leek dat precies de 60 nanoseconde verschil te maken in testmetingen met lichtpulsen. Maar nieuwe metingen moeten nog bevestigen of hiermee inderdaad het neutrinoraadsel is opgelost.”

De consternatie was groot aangezien de relativiteitstheorie van Einstein (wiki) ervan uitgaat dat niets sneller een afstand overbrugt dan het licht.

    • Jules Seegers