Bij de vrouwen gaat het tussen knap en ontroerend

Een beetje een freakshow is het wel: het portret van de dementerende Margaret Thatcher van Meryl Streep in The Iron Lady, de favoriet voor de Oscar voor beste actrice. Niet zozeer omdat ze een verwarde vrouw speelt, vooral omdat Streep zo goed is: ze doet Thatcher zo perfect na, dat het wat unheimisch wordt. Het virtuoze acteren haalt de kijker uit de film. Dat komt wel meer voor bij films van Streep; het minst in haar komische rollen, daar zou ze eens een Oscar voor moeten krijgen. Knap is het zeker, ontroerend niet.

Dat is Viola Davis wel in hoge mate, in haar prachtige rol als huishoudster in The Help. Het verwijt dat ze alleen maar inspeelt op stereotypen van zwarten bij het blanke publiek weerlegde Davis soeverein. Als actrice kan ze niet uitgaan van een of ander ideaalbeeld, zei ze, maar alleen van hoe mensen echt zijn. „De zwarte kunstenaar kan alleen de waarheid spreken over de menselijke conditie, en die is rommelig. Mensen zijn rommelig. Witte acteurs weten dat.” Geen rolmodellen dus, maar rommelige realiteit. Minstens zo goed – en even belangrijk voor de film – is Octavia Spencer als haar collega en hartsvriendin in The Help. Om onverklaarbare redenen is zij alleen genomineerd als beste actrice in een bijrol. Maar dat is misschien maar goed, want nu kunnen ze allebei winnen.

Michelle Williams overtuigt als de kwetsbare vrouw achter de seksbom in My Week with Marilyn – al is de onzekere en neurotische Marilyn Monroe even goed een overbekend, en misschien ook wel overdreven, beeld als de seksbom. Williams maakt alleen de fout ook twee nummers te zingen als Monroe, en daarin is ze een stuk minder op dreef.

Glenn Close speelde Albert Nobbs, een vrouw die in de negentiende eeuw als man door het leven gaat, dertig jaar geleden al in het theater. De tot voor kort onbekende Rooney Mara versloeg onder meer Natalie Portman en Carey Mulligan bij de audities voor de rol van Lisbeth Salander in The Girl with the Dragon Tattoo. En al heeft ze Noomi Rapace in de eerdere Millennium-verfilmingen niet doen vergeten, ze gaan behoorlijk gelijk op. Slim om Salander vooral anders te spelen: niet als een stoere superheld, maar juist als een vrouw van vlees en bloed.