Apothekers verdedigen hun privileges, met smeergeld

De zeepvrije shampoo die ik graag gebruik, is in Griekenland alleen bij de apotheek te krijgen. Drogisterijen bestaan niet. Het duurde even voor ik ze begon te missen. Nu is het zover, want die shampoo kost hier meer dan twaalf euro per fles, het dubbele van wat ik gewend ben te betalen.

De apotheker die het me aanbiedt, zijn vader luistert achterin de zaak mee, reageert geïrriteerd op mijn verbazing en verontwaardiging. Het verschil zit ‘m vast in de importkosten, zegt hij ontwijkend. Hij heeft duidelijk geen zin in een debat over de rubricering van producten als geneesmiddel.

Apothekers hebben in Griekenland een sterke positie op de markt. Door allerlei beperkende wetgeving is er weinig concurrentie, wat hun zonder veel moeite aan een gegarandeerde omzet helpt. Er zit dan ook in haast iedere straat een apotheker.

De beroepsgroep is ook goed vertegenwoordigd in het Griekse parlement. Dat stemde laatst tegen het verruimen van de openingstijden in die branche. En het is een van de redenen waarom het zogenaamde ‘openen van de gesloten beroepen’ zo traag gaat. De apothekers willen niet meer concurrentie, want dan moet een deel van hen ongetwijfeld plaats maken voor bijvoorbeeld een DA, Schlecker of Kruidvat.

Vandaag moet worden gestemd over grote bezuinigingen op de uitgaven aan gezondheidszorg. De regering wil de besparing van meer dan een miljard euro per jaar vooral behalen door artsen te dwingen meer generieke (patentloze) medicijnen voor te schrijven, in plaats van duurdere merkproducten.

De farmaceutisch industrie, regering, ziekenhuizen, apothekers en artsen zijn in Griekenland sinds het begin van de crisis verwikkeld in een loopgravenoorlog. Er zijn grote financiële belangen, emotionele argumenten en weinig feitelijke informatie.

De regering zegt dat ze de corruptie in de medische sector eindelijk aanpakt. Het moeilijke is dat ze tegelijk bezuinigt en dat volgens veel artsen niet op de goede manier doet. Ziekenhuisdirecteuren klagen dat ze de middelen die ze nodig hebben om zorg van de hoogste kwaliteit te leveren, niet meer hebben. Farmaceuten zeggen dat ze niet leveren, omdat de Griekse regering haar rekeningen niet op tijd betaalt.

Niemand ontkent dat hervormingen hard nodig zijn, iedereen klaagt. Allen hebben een beetje gelijk. Alles loopt door elkaar en dat vertroebelt het beeld. Dat wordt nog verergerd doordat ook bij media corruptie een groot probleem is.

Begin deze week belde een Griekse journalist en vriendin, Natasha. Ze moest even haar hart luchten. Ze schrijft een verhaal over generieke medicijnen. Aan het einde van een gesprek met een importeur van geneesmiddelen vroeg hij „Hoeveel is nodig om je iets te laten schrijven dat gunstig is voor het bedrijf?” „Ik zei dat ik zo niet werk”, zegt Natasha. „Dan maken we er een vakantie van”, zei hij. Toen ik ontsteld keek, begreep hij het verkeerd. „Voor jou en je gezin, niet voor ons twee.” De derde mogelijkheid was een advertentie in de krant waarvoor ze werkt. „Ik voelde me de hele dag ziek”, vertelt ze. „Het was de eerste keer.”

Het lijdt voor haar geen twijfel dat veel Griekse journalisten die over gezondheidszorg en de farmaceutische industrie schrijven wel geld aannemen. Net als artsen en apothekers, die marges krijgen van een farmaceut, of een leuke vakantie. Een andere Griekse journalist vertelde over collega’s die naast hun werk op de krant een baan hebben als woordvoerder voor een bedrijf in de branche waarover ze schrijven.

Ik moedig haar aan om het in de krant te zetten, maar ik merk dat ze dat waarschijnlijk niet doet. „Ik kan het niet bewijzen. Ik heb het gesprek niet opgenomen,” zegt ze ontwijkend. En ze maakt een halfslachtig grapje over een kogel door haar hoofd. Weer niet het hele verhaal.

Marloes de Koning

    • Marloes de Koning