Acteren? Nee, Oscars win je met lobbyen

Een mooie film of imponerende acteerprestatie is niet genoeg om een Oscar te winnen. Zes tips om indruk te maken op The Academy.

Coen van Zwol

Filmrecensent

1. Neem geld mee

Een Oscar kost geld: een beetje campagne kost al snel 3 miljoen dollar en kan oplopen tot 15 miljoen dollar. Wat staat daar tegenover?

1 dollar zeker: voor dat bedrag moet een winnaar het vergulde Oscarbeeldje sinds 1950 aan The Academy aanbieden als hij de Oscar wil doorverkopen. Een film verdient er iets meer aan. Onderzoeksbureau Media by Numbers becijferde in 2008 dat een Oscarnominatie een film 18,2 miljoen dollar extra bezorgt. Een ‘zware’ Oscar – film, regie, acteren – op het hoesje stuwt de dvd-verkoop met 30 miljoen dollar op. Dit jaar kwam marktonderzoeker IBISWorld op 20,3 miljoen dollar extra voor nominaties en 14 miljoen voor ‘zware’ Oscars.

Maar er is ook zoiets als prestige. En, niet onbelangrijk: door te knokken voor Oscars bewijst een filmstudio door het vuur te gaan voor ‘talent’ en bindt zo de sterren aan zich.

2. Werk op de rode lopers

In het begin van de zomer kiezen de studio’s en filmbedrijven hun kampioenen en vormen campagneteams. Om vers in het geheugen te liggen en niet ‘te vroeg te pieken’, breng je de film pas na de zomervakantie uit, en liefst zo rond november. Het echte Oscarseizoen begint rond de jaarwisseling. Opdat Hollywood niet de hele lente stilligt, is het Oscargala recent van maart/april verplaatst naar eind februari. Daardoor zijn de wintermaanden nu een mallemolen van prijzengala’s en bestaat het werk van sterren uit rode lopers, talkshows, handen schudden en dineren.

3. Leer regels om campagne te voeren uit je hoofd

In Amerika voer je voor elk ambt campagne. Ook de Oscars heeft zijn pr-specialisten sinds Joan Crawford in 1946 als eerste Warren Cowan inhuurde en prompt een Oscar won voor Mildred Pierce. Een Oscarcampagne mag niet te agressief, schril of wanhopig zijn. The Academy – de 5.765 stemgerechtigde leden tellende, op basis van ballotage samengestelde eliteclub van filmmakers – maakt zichzelf graag wijs louter op technische en artistieke verdiensten te letten. Vandaar dat The Academy het reglement voor de jaarlijkse ‘rite de campagne’ telkens aanscherpt. Worden dvd’s in extreem luxe boxen vol extra’s en hebbedingetjes aangeleverd? Dan mag dat voortaan alleen in kale doosjes met functioneel Oostblokopschrift. Een lid van The Academy mag je bellen of de dvd is aangekomen, maar niet om je film aan te prijzen of kwaad te spreken over de concurrentie. Het organiseren van banketten, meet-and-greets, filmvoorstellingen met receptie achteraf en cocktailparty’s is aan regels gebonden.

Maar er zijn talloze manieren om aandacht op je film te vestigen. Zo’n 50 miljoen dollar gaat jaarlijks op aan advertenties in filmvakbladen als Variety of The Hollywood Reporter onder de noemer ‘For your consideration’. Spotjes op tv of op billboards in regio’s waar veel Academyleden wonen, zijn een optie.

Natuurlijk stemt niemand op een film om een gratis toastje met kaviaar en een knipoog van de ster. Maar dat kan een blasé lid van The Academy nu net wel overhalen de film te gaan zien. Dus blijft het eet-en-drinkcircuit bestaan, hoe nijver The Academy er ook paal en perk aan stelt. Er zijn altijd smoesjes. Zo had dat copieuze diner in Wolfgang Puck’s Spago Restaurant vorig jaar echt niets te maken met de Oscars: Sony mocht de dvd-release van zijn kandidaat The Social Network toch wel vieren?

Dit jaar heeft The Academy het opgegeven. Tot de Oscarnominaties, dit jaar op 24 januari, mochten de remmen los, daarna zijn de regels juist heel streng: zo mag je als ster dan nog maar tweemaal een screening met vragenuurtje voor geïnteresseerde bezoekers achteraf bijwonen. Dat is geen probleem: campagnevoeren na de nominatie werd toch al een beetje onkies gevonden.

4. Ken The Academy

De krant LA Times publiceerde afgelopen weekend een onderzoek naar de samenstelling van The Academy, die geheimzinnig doet over zijn lidmaatschap. Het blijkt een old boys network van bejaarde, blanke mannen. De gemiddelde leeftijd is sinds 1968, toen het nog 57 jaar was, gestegen tot 62 jaar. Liefst 77 procent van de 5.765 stemgerechtigde leden is man, 94 procent is blank.

The Academy for Motion Picture Arts en Sciences, opgericht in 1927, heeft niet altijd de leden die je verwacht. Woody Allen, George Lucas en Viggo Mortensen zijn geen lid, veel obscure soapsterren wel. En de 73-jarige non Dolores Hart, een Hollywoodprinses die na twee films met Elvis in 1963 in het klooster trad. Zij stemt nog elk jaar. The Academy is ook een middelgroot dorp, geconcentreerd in de heuvels van Beverly Hills tot Santa Monica en met kolonies in New York en Londen. De leden zijn georganiseerd in vijftien ‘branches’: afdelingen als acteurs, schrijvers, producers, muzikanten of grimeurs. De ‘branches’ nomineren kandidaten voor ‘hun Oscars’, waarna de hele Academy erover stemt.

Met name bij die nominaties telt elke stem: er zijn slechts 202 cameralieden, 367 regisseurs en 375 schrijvers in The Academy. Piepkleine listjes zijn vaak effectiever dan massief adverteren. Wat telefoontjes van een bevriend of ingehuurde producer aan zijn vrienden, een terloopse roddel bij de lunch. Zal de actrice Kim Novak (80) nu echt zelf die hele pagina in Variety hebben betaald waarin ze klaagt zich ‘verkracht te voelen’ omdat Oscarfavoriet The Artist varieert op de muziekscore van ‘haar’ Vertigo?

5. Analyseer de stemblokken

Bij de stemming – dinsdag sloten de stembussen, de enveloppes met de uitslagen liggen nu in een kluis bij accountantskantoor PricewaterhouseCooper – zijn er binnen The Academy enkele stemblokken. De acteurs zijn met 1.183 het machtigste blok. Zij stemmen avontuurlijk, meer gericht op script, dialoog en op een ‘tour de force’. Het waren de acteurs die in 2010 The Hurt Locker zijn zege over Avatar bezorgden. Acteurs zijn wantrouwig of zelfs bang voor computergestuurd acteren via motion capture, zoals in Avatar. Een tweede blok zijn de ‘suits’: producers (446), filmmanagers (442) en pr-lieden (366) die emotionele, ambachtelijke ‘crowd pleasers’ als goede smaak zien. Het derde blok zijn de technici – setbouwers, cameralieden – in de krant The Guardian ‘steak-eaters’ genoemd. Zij neigen naar epische, solide films in de trant van True Grit of Braveheart. Deze conservatieve groep zou de zege van homocowboyfilm Brokeback Mountain in 2006 hebben doorkruist.

6. Kom met een verhaal

Een Oscarkandidaat moet een verhaal hebben. Is Meryl Streep, zeventienmaal genomineerd, na Sophie’s Choice (1983) niet weer eens toe aan een Oscar? Of verdient zwart Amerika in de persoon van Viola Davis aanmoediging? Welk ‘discours’ wint, hangt van vele factoren af. Niet de minste is de eigendunk van The Academy. Oud, rijk, man, blank, maar ook overwegend liberal (links). The Academy is zeer gevoelig voor eigen reputatie en die van het uithangbord: de Oscars. Die mogen niet elitair worden, maar ook niet vulgair. Jeugdig, niet onbezonnen. Kosmopolitisch, toch patriottisch. Men stemt ook strategisch – het eigen imago staat voorop. Dus als de LA Times The Academy te kijk zet als blanke club van oude mannen, kan het geen kwaad een zwarte actrice te kiezen. Dat zou slecht nieuws zijn voor Streep.

    • Milou van Rossum
    • Coen van Zwol