Voor Pina

Voor Pina

Pina Bausch. dvd-box met drie films.

dvd docu

Opmerkelijkste arthousehit van vorig jaar en nu genomineerd voor een Oscar voor beste documentaire: Pina, de 3D-documentaire die Wim Wenders maakte over choreograaf Pina Bausch. In alle recensies werd onderstreept dat de diepte die de 3D-techniek suggereert, de dansen van Bausch’ Wuppertalgezelschap perfect op het scherm bracht. Is het geldverspilling om een dvd te kopen die je thuis op je tweedimensionale televisie vertoont? Nee, zelfs in de platte versie is Pina nog een fascinerende dansfilm. Maar de beste reden is dat er een dvd-box is uitgebracht waarin Wenders’ Pina – na de dood van Bausch (1940-2009) opgenomen en uitgebracht – is gecombineerd met twee andere films rond de choreograaf en haar gezelschap. De oudste is van Chantal Akerman: Un jour Pina m’a demandé (1983). Hierin wordt de groep vastgelegd in volle glorie, met Bausch als de levende ziel ervan, vragend, loerend, sturend. Door interviews met de dansers en registratie van verschillende voorstellingen is dit tegelijkertijd een inwijding in het theater van Wuppertal en een portret van een groep met sektarische trekjes – waarom dragen alle vrouwen hun haar in de pieken van Pina? Deze film heeft twee hartverscheurende versies van het lied The man I love in gebarentaal.

De Duitse filmers Anne Linsel en Rainer Hoffmann legden in Dancing Dreams (2010) de audities vast van een groep kinderen die in de voorstelling Kontakthof willen. Net als Akerman voor hen en Wenders erna richten zij zich op dans én dansers. Alleen zijn het hier scholieren die een kans grijpen.

En Pina zelf? Die kijkt vanuit de holle kassen van haar ogen, met de zware oogleden, door de kringelende rook van haar onafscheidelijke sigaret, naar de kinderen. Niet zo met je ogen bewegen, zegt ze. „Je moet een pokerface hebben. Niet laten zien wat je denkt. Koud. Doodernstig.” Je ziet haar ouder worden in de verschillende films. Maar af en toe beweegt ze heel even haar benige schouders op de maat van de muziek, in een feilloze cadans.

    • Bas Blokker