Nederlanders lenen weer meer, tegen hogere kosten - ‘erg opmerkelijk’

Nederlanders hebben het afgelopen jaar meer geld geleend, aldus het CBS. Foto NRC / Arjan de Jongh

Nederlanders hebben in 2011 een half miljard euro meer geleend dan in het jaar ervoor. Ze betalen bovendien meer voor deze leningen.

De stijging komt vooral door grotere schulden op creditcards, waarvoor een relatief hoge rente wordt gerekend. Daarnaast staan Nederlanders meer rood. Dat blijkt uit woensdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Economie-redacteur Melle Garschagen van het NRC Handelsblad vindt het een zeer opmerkelijke ontwikkeling:

“Er is juist alle reden om voorzichtig te zijn: de werkloosheid stijgt, iedereen moet bezuinigen, de vermogenspositie van mensen staat onder druk, de huizenprijzen zijn gedaald, de consumptie daalt. Maar toch lenen mensen kennelijk meer. Dat is vreemd.”

Consumenten in totaal voor 27,5 miljard euro in het rood

Consumenten sloten in 2011 voor 9,7 miljard euro aan nieuwe consumptieve leningen af tegen 9,2 miljard euro in 2010. In de twee jaren ervoor daalde het bedrag aan leningen juist nog. De 9,7 miljard aan leningen dit jaar is dan ook nog wel steeds een stuk lager dan de 10,9 miljard die Nederlanders leenden in 2008.

Voor het eerst werd meer creditcardkrediet opgenomen dan doorlopend krediet: 4,5 miljard tegen 3,9 miljard. Deze verschuiving is in 2008 in gang gezet.

Consumenten hebben ook nog nooit zo veel rood gestaan. In 2011 werd voor het eerst de grens gepasseerd van 10 miljard euro. Inclusief roodstand bedraagt de totale schuld van consumenten 27,5 miljard euro. Dat betekent dat op rekeningen waarop rood wordt gestaan, de gemiddelde schuld 3800 euro bedraagt. Dat was in 2006 duizend euro minder.

Meer flexibele vormen van lenen zijn duurder

Het CBS verklaart de verschuiving door de strengere regels voor doorlopend krediet, terwijl de mogelijkheden om te lenen via creditcards of roodstand op betaalrekeningen ruimer zijn geworden. Het CBS schrijft:

“Deze flexibelere vormen van lenen zijn echter wel duurder.”

Economie-redacteur Garschagen denkt dat het extra lenen in de huidige tijd, waarin eigenlijk juist financiële voorzichtigheid geboden is, grotendeels is te wijten aan een veranderende kijk op schulden.

Mensen zouden de laatste decennia steeds minder zijn gaan beseffen dat lenen een risico inhoudt. Het idee dat mensen eerst moeten sparen om pas daarna geld uit te geven heeft snel terrein moeten prijsgeven.

    • Niels Posthumus