Weer een bedrijf weg

Met een overnamebod op TNT Express verliest Nederland mogelijk opnieuw een hoofdkantoor.

Economisch commentator

ROTTERDAM. Voor speculanten en beleggers is het een gelopen race. Koeriersbedrijf TNT Express uit Hoofddorp wordt overgenomen. De koers van de aandelen TNT Express reageerde gisteren uitbundig – het aandeel sloot 60 procent hoger – op de melding van afgelopen vrijdagavond dat de Amerikaanse concurrent UPS een indicatief bod van 9 euro per aandeel had gedaan, maar dat TNT dat bod had afgewezen.

Ook werd gemeld dat de gesprekken verdergaan. Afgaande op de koers van TNT Express gisteren rond 9,80 euro rekenen beleggers met een definitief bod van 10 euro of meer. Van UPS of van een andere concurrent. Speculanten en beleggers trekken zich met hun euforische reacties op aan het succes van buizenproducent Wavin uit Zwolle de afgelopen maanden om zijn eigen overnameprijs omhoog te onderhandelen.

Medio november vorig jaar deed het Mexicaanse bedrijf Mexichem een indicatief bod van 8,50 euro per aandeel. Wavin wees het af. De Mexicanen verhoogden het bod naar 9 euro. Wavin zei weer nee. Mexichem ging naar 10 euro. Wavin zei toen geen nee en gaf de bieder toegang tot vertrouwelijke financiële informatie. Slotakkoord: Mexichem koopt Wavin voor 10,50 euro per aandeel.

Het verdwijnen van Wavin, het mogelijk verdwijnen van TNT Express en het eerdere overnamebod op kopieermachinefabrikant Océ zijn stuk voor stuk verliezen voor de Amsterdamse beurs. De ondernemingen die zijn opgenomen in de beursgraadmeters zijn steeds minder representatief voor de gang van zaken in de Nederlandse economie. Steeds meer beursgenoteerde bedrijven komen in handen van buitenlandse eigenaren en financiële opkopers, zoals private-equityfinanciers. Nieuwkomers op de beurs zijn er weinig. Wat rest zijn de vertrouwde multinationals en een samenraapsel van vastgoedmaatschappijen en buitenlandse financiële holdings die in Amsterdam een beursnotering vinden.

Het verdwijnen van de bedrijven is ook een tegenslag voor het kabinetsbeleid, dat inzet op een aantal ‘topsectoren’ én op het houden van bestaande en het aantrekken van nieuwe hoofdkantoren. Liefst uit Azië.

Hoofdkantoren bieden hoogwaardige werkgelegenheid (advocaten, accountants, marketingprofessionals), maar kopen ook ‘gewone’ dienstverlening, zoals schoonmakers, beveiliging en pizzakoeriers.

Na een overname verandert meestal alles. Het hoofdkantoor van het beursgenoteerde bedrijf wordt op zijn best het regionale hoofdkantoor voor de Benelux, West-Europa of heel Europa van een multinational met de échte beslissers elders. Voor de directie en commissarissen van Océ en Wavin was het veiligstellen van een gereduceerde, maar overtuigend regionale rol in de organisatie van hun nieuwe eigenaar het hoogst haalbare. Hoe sterker de regionale rol, hoe kleiner de kans op direct banenverlies, hoe soepeler de onderhandelingen met de vakbonden verlopen. Dat is bij TNT niet anders.

Daarbij heeft het bod op TNT een extra dimensie voor de vakbonden. Een succesvol bod verlicht de financiële pijn van TNT’s grootste aandeelhouder, de Nederlandse postbezorger PostNL. Daar zitten dezelfde bonden aan tafel. Met de opbrengst van het bod kan PostNL extra geld steken in zijn verzwakte pensioenfonds. PostNL profiteerde gisteren flink mee. Het aandeel sloot 50 procent hoger.

    • Menno Tamminga