Drugs en auto-ongelukken bij Vlaamse realitytelevisie

Beeld uit het televisieprogramma Peking Express (2004) Foto: Net5 liften lifters

Het Vlaamse weekblad Humo legde excessen bloot bij populaire realityprogramma’s als Expeditie Robinson en Peking Express. Een lid van het Vlaamse parlement vraagt om een hoorzitting. De producent ontkent alles.

Crewleden van tv-programma Peking Express die drugs smokkelen in Thailand. Drank- en drugsgebruik op de set van oververmoeide programmamakers. Deelnemerscontracten die kandidaten een zwijgplicht van wel dertig jaar opleggen.

Een driedelige artikelenreeks van het Vlaamse weekblad Humo heeft tot ophef geleid in België. Onder de kop 15 Jaar bedrog, doden & drugs werden de afgelopen weken de praktijken achter de schermen van reality-tv beschreven. De voorzitter van de commissie Media in het Vlaamse parlement, Philippe de Coene, drong vorige week naar aanleiding van de publicaties aan op een reeks hoorzittingen. Zowel kandidaten, omroepen als programmamakers moeten volgens De Coene worden gehoord.

Vooral het Vlaamse productiehuis Kanakna krijgt er in de artikelen van langs. De stukken gaan uitgebreid in op Kanakna-programma Peking Express, waar kandidaten met hulp van de lokale bevolking een reis door verschillende landen moeten afleggen. Voormalig Kanakna-baas Leo de Bock vertelt dat er auto-ongelukken tijdens de opnames gebeurden, omdat er zo hard werd gereden. „Waarom gebeurde dat denk je? De chauffeurs vielen in slaap, omdat ze zo hard moesten werken”, aldus De Bock in Humo. De crew moest na de ongelukken doorrijden, zo werd volgens Humo van bovenaf opgelegd.

Ludo Poppe, de mede-oprichter van Kanakna die tegenover Humo niet wilde reageren, heeft aangekondigd voormalig realityredacteur Marc Hoogsteyns en Leo de Bock aan te klagen wegens laster. Tegen de auteur van de stukken, Peter Schoenaerts, dient Poppe een klacht in bij de Raad voor de Journalistiek. „Dit zijn zes jaar oude cowboyverhalen van een gefrustreerde ontslagen medewerker”, schrijft Poppe op zijn Facebookpagina. „Ik weiger het slachtoffer te worden van deze opportunistische manier van ‘journalistiek’.”

Verschillende (ex-)medewerkers zeggen op de Facebookpagina Poppe te steunen. Schoenaerts laat in een reactie weten twee maanden aan zijn artikelenreeks te hebben gewerkt en voor alle uitlatingen meerdere onafhankelijke bronnen te hebben.

Veel van de programma’s waarover Humo schrijft, zoals Expeditie Robinson en Peking Express, worden ook in Nederland uitgezonden. Eind vorig jaar gaf de Nederlandse journaliste Barbara Kuipers met haar boek Niet te filmen inzicht in de praktijken in de realitywereld. Kuipers werkte onder meer bij Dames in de dop, Prins zoekt vrouw, Temptation Island en Peking Express.

Kuipers onthulde in haar boek onder meer dat kandidaten van Temptation Island, het programma dat de liefde tussen koppels test, dronken worden gevoerd, om ze zo aan te zetten tot vreemdgaan. „Er zijn nou eenmaal kandidaten die zich te netjes gedragen, die geen fout maken”, zei ze in oktober tegen nrc.next. „Laat ze maar drinken, werd er dan gezegd.” Programmadirecteur Remko van Westerloo van RTL bevestigde destijds dat er drank werd gebruikt tijdens de opnames, maar dat er inmiddels maatregelen zijn getroffen. „Dat was in de wildwest-tijd. Toen zijn er excessen geweest, ja.”

De gekritiseerde deelnemerscontracten zijn ook in Nederland de standaard voor televisieprogramma’s. In talentenshows als The Voice of Holland krijgen producenten onder meer het recht om alle gemaakte opnames eindeloos uit te zenden. Hetzelfde geldt voor het op dit moment wekelijks door 2,5 miljoen mensen bekeken The Voice Kids, waar ook de kinderen een contract moeten ondertekenen. Dit gebeurt ter plekke tijdens de opnames, deelnemers krijgen geen kopie mee.

De Vlaamse mediaminister Ingrid Lieten heeft aangegeven een gedragscode voor televisiemakers te willen invoeren. Het is de vraag of het er van komt. Marc Hoogsteyns deed in 2006 al via een opiniestuk in De Standaard zijn beklag over de praktijken van productiehuizen Endemol en Kanakna. Daar werd destijds niets mee gedaan. „Ik hoop nu dat de politiek iets gaat veranderen”, zegt Schoenaerts. Deze excessen moeten stoppen.”

Redacteur Media