Topteams? Die heeft Nederland niet meer

PSV verloor fors bij FC Groningen. De eredivisie wordt steeds grilliger.

Sportredacteur

Groningen. Daar stonden ze dan, verloren in de middencirkel van de Groningse Euroborg. Het sterrenensemble van PSV – afgelopen zomer nog voorzien van een kwaliteitsinjectie van een slordige dertig miljoen euro – was blij dat FC Groningen met drie doelpunten nog mild was geweest. Een verschil van vijf of zes doelpunten had zomaar gekund.

Welkom in de achtbaan die eredivisie heet. Het populaire Nederlandse circus wordt met de maand onvoorspelbaarder, het verschil tussen de Toto (voorspellen van voetbalresultaten) en de Lotto met de week kleiner. „Voetbal is een gekke sport”, sprak FC Groningen-trainer Pieter Huistra gistermiddag filosofisch.

Hij kan het weten: zijn ploeg won dit seizoen met 6-0 van Feyenoord, was te goed voor Ajax, verloor in Eindhoven met 6-1 van PSV, ging een paar weken geleden thuis met 3-0 onderuit tegen RKC Waalwijk, en veegde gistermiddag, met een door blessures en schorsingen geteisterd elftal, weer de vloer aan met de belangrijkste titelkandidaat.

Was PSV nou zo slecht, of is FC Groningen zo goed? PSV was om onverklaarbare redenen door zijn ondergrens gezakt, concludeerde in elk geval trainer Fred Rutten. Hij had slechts één speler gezien die wilde winnen, de Braziliaanse verdediger Marcelo. „Collectieve onvolwassenheid”, luidde zijn harde oordeel.

Rutten had donderdag, in Trabzon aan de Zwarte Zee, nog zo genoten van zijn mannen, op reis voor de Europa League. Hij had ze na hun zakelijke overwinning (2-1) juist geprezen om hun volwassenheid.

De wereld zag er in Groningen compleet anders uit. Net als 200 kilometer naar het zuidwesten, waar AZ, die andere titelkandidaat, precies hetzelfde overkwam bij FC Utrecht. Direct na een Europese demonstratie van kracht, beweging en techniek tegen Anderlecht ging de Alkmaarse ploeg met 3-0 onderuit.

Hebben midweekse Europese verplichtingen misschien invloed op het verloop van de binnenlandse competitie? „Dat vind ik grote onzin”, zegt PSV-coach Rutten zonder aarzeling. „Fysiologisch gezien is het geen enkel probleem. In andere landen kunnen ze het ook. Ik heb het zelf ervaren. Op donderdagavond Europees spelen, en op zaterdagmiddag weer een Bundesligawedstrijd.”

Pieter Huistra – die als speler uitkwam voor onder meer FC Groningen, FC Twente en Glasgow Rangers – denkt dat het Nederland op dit moment ontbreekt aan topteams. „Ik heb zelf in mindere teams gespeeld, en in topteams. Het verschil met een topteam is dat je het elke week moet doen, als het moet twee keer per week. Dan komt er zo’n trots bovendrijven dat je een 1-0 achterstand koste wat kost wilt rechtzetten.”

Ajax (4-1 zege tegen NEC) en FC Twente (4-1 bij Vitesse) lieten gisteren zien dat hun Europese uitstapjes geen enkele invloed hadden op de zondagse prestaties. De bizarre uitslagenreeksen dit seizoen lijken eerder een gevolg van de nivellering die enkele jaren geleden al werd ingezet in het Nederlandse topvoetbal. Huistra geeft het impliciet aan: Nederland kent feitelijk geen echte topclubs meer.

Vreemd is dat niet. De beste voetballers verhuizen op steeds jongere leeftijd naar het buitenland, zelfs vanuit de B-junioren. Wat achterblijft in Nederland kan niet meer mee op het niveau van de Champions League. Topspelers zijn schaars geworden. Maar de effecten van de leegloop worden steeds meer zichtbaar in de eredivisie. RKC of Roda JC gaan al lang niet meer met knikkende knieën naar de Arena of de Kuip, een overwinning in een uitwedstrijd is ook voor PSV al lang geen abc’tje meer. Kleintjes bestaan niet meer in het Nederlandse topvoetbal – maar groten ook niet. Ook een subtopper als Heerenveen kan kampioen worden.

Zo kon het ook gebeuren dat PSV, niet helemaal scherp begonnen aan de klus in Groningen, gisteren alle hoeken van de Euroborg te zien kreeg. Voor Rutten was het ontluisterend te zien hoe miljoenenaankopen Kevin Strootman, Georginio Wijnaldum en Dries Mertens plotseling beginnelingen leken tegenover de Servische baltovenaar Dusan Tadic, Lorenzo Burnet en de vrolijke Koreaan Suk Hyun-Jun, die zijn eerste basisplaats vierde met twee doelpunten.

Rutten was „geschrokken”. Hij hoopt al jaren dat zijn ploeg verder is, maar komt keer op keer bedrogen uit. „Deze ervaring zullen de spelers meenemen, en over een paar jaar zullen ze ongetwijfeld wel zover zijn. Als je een grote speler wilt worden, moet je er elke week, elke dag weer staan.”

    • Rob Schoof