Ireens puzzel is gelegd: alles klopt

Zonder ook maar één afstand te winnen op de WK allround, is ze voor de derde keer wereldkampioen allround. Bij Wüst is elke klap raak.

Gold medallist Ireen Wust of the Netherlands (C), silver medallist Martina Sablikova of the Czech Republic (L) and bronze medallist Christine Nesbitt of Canada take part in an awarding ceremony at the ISU World Allround Speed Skating Championships in Moscow February 19, 2012. REUTERS/Grigory Dukor (RUSSIA - Tags: SPORT SPEED SKATING) REUTERS

De zon scheen uitbundig eind oktober in Inzell, maar niet voor Ireen Wüst. Het chagrijn droop van haar gezicht. Weer geen snelheid in een trainingswedstrijdje over 500 meter, weer geen goede laatste ronde op ‘haar’ 1.500 meter. En vooral: geen moment het gevoel lekker te schaatsen. Dus ook na een topseizoen met de wereldtitel allround en twee keer goud bij de WK afstanden moest ze blijkbaar weer op nul beginnen. Coach Gerard Kemkers sprak van „een lastige puzzel voor Ireen”. Zoals eigenlijk elk jaar bij de seizoenstart.

Vier maanden later staat Wüst (25) in de ijstempel Krilatskoje ‘gewoon’ opnieuw stralend op de hoogste trede van het podium, geflankeerd door de wereldtoppers Martina Sablikova (zilver) en Christine Nesbitt (brons). Voor de derde keer in haar carrière is Wüst de beste allroundster ter wereld. „Ik heb in Moskou geen moment het idee gehad dat ik geen wereldkampioen zou worden.” Weer paste de puzzel precies op tijd.

Zie Wüst schitteren op de drie kilometer, in een rechtstreeks duel met Sablikova. Vlekkeloze techniek, elke klap is raak. Minieme nederlaag, maar ver voor de rest. Is dit dezelfde schaatsster die begin dit seizoen bij de NK afstanden op deze afstand nog verloor van de jonge Pien Keulstra en Diane Valkenburg? „Geweldige race”, zei ze zelf. „Misschien een van mijn beste ooit.” Of kijk hoe ze op de vijf kilometer brutaal in de aanval gaat tegen de meervoudig wereldkampioen, winnaar van olympisch goud en wereldrecordhoudster. „Ik kon elke aanval van haar pareren”, lachte ze na afloop ontspannen.

Sablikova leunt in de allroundtoernooien op haar specialiteit, de drie en vijf kilometer. Zo werd ze twee keer wereldkampioen (2009 en 2010). Ze traint vooral op uithoudingsvermogen. Als ze zich een periode toelegt op de sprint, is het risico van blessures groot. Zoals ze gisteren klaagde over haar linkerlies. „Martina kon alleen met rechts afzetten”, zei haar coach Petr Novak. In de komende periode tot Sotsji zal Sablikova geen risico’s meer nemen met de sprint.

De andere concurrent van Wüst, Nesbitt, legt zich in trainingen uitsluitend toe op de afstanden van 500 tot en met 1.500 meter. De WK allround ziet ze vooral als training voor haar specialiteit, de middenafstanden. „Richting Sotsji zal daar de nadruk op liggen”, zei de Canadese, die vooral blij was met haar afgetekende zege op de te gehaast rijdende Wust op de 1.500 meter.

„Als een echte allroundster”, becommentarieerde Wüst haar derde titel. Maar al te lang kon ze er niet mee zitten dat ze op de korte afstanden verloor van Nesbitt en op de lange afstanden van Sablikova. Zij had de lastigste puzzel opgelost.

„Ireen heeft een moeilijk perspectief”, stelt Kemkers. „Ze wil wereldkampioen worden op 1.000, 1.500 en 3.000 meter, eventueel het WK sprint rijden én het WK allround winnen. Haar bereik ligt van 500 tot en met 5.000 meter. We maken de keuze om zo lang mogelijk duurtraining te doen. Dan in korte tijd snel te worden. En tegelijkertijd waarborgen dat ze de vijf kilometer kan doorkomen. Dat is het ingewikkelde.”

Als topsportster is Wüst allang afgestudeerd. Een hoge piek als jong talent, met olympisch goud (2006, op de 3.000 meter), een wereldtitel allround in Heerenveen (2007) en twee keer goud bij de WK afstanden (1.000 en 1.500 meter). Dan fysieke problemen en angst om te falen. Toch blijven knokken, met een tweede olympisch goud (2010, 1.500 meter) als beloning. Ze moest wennen aan de belangstelling voor haar privéleven, bezocht zonder dat zelfs haar familie dat wist een psycholoog. Pas vorig seizoen, toen ze de wereldtitel allround won in Calgary, kwam de bevrijding. Het meisje was een vrouw geworden, beaamde ze toen.

Maar om naast topsporter ook topschaatsster te zijn, moet Wüst elk jaar vechten met zichzelf. De rol van trainers Kemkers en Bart Veldkamp is cruciaal. Tegenvallers als het missen van de WK sprint en een derde plaats op de EK? Blijven puzzelen op zoek naar technische perfectie. Daar is een strohalm van eerste reserve voor de WK sprint. Ze maakt de lange reis naar Calgary, om op hoogte eindelijk de gewenste snelheidstraining te kunnen doen. En zie, ineens begint alles goed te vallen. Ze vliegt door de Olympic Oval!

Thuis was er van vermoeidheid nog even twijfel dat de vorm misschien weg was. „Maar mijn coaches trokken me er goed doorheen.” Stiekem een goede 39,5 in Thialf in het bijprogramma van de NK allround als bevestiging voor wat de wereld vorige week bij wereldbekerwedstrijden in Hamar kon zien: Wüst versloeg Nesbitt op de 1.500 meter en bleef op de drie kilometer in schitterende stijl vlak bij Sablikova. De puzzel was gelegd. „Alles klopt weer”, zoals ze in Moskou zei.