Economische plannen Santorum weinig realistisch

De economische plannen van Rick Santorum, een van de kanshebbers op de nominatie als Republikeins presidentskandidaat van de VS, vormen geen sluitend geheel. De voormalige senator uit Pennsylvania lijkt, net als de meeste van zijn Republikeinse rivalen, niet in alle opzichten warm te lopen voor het kapitalisme van de vrije markt. De aanpak van Santorum verwatert dit kapitalisme zelfs nog meer, met belastingvoordelen voor de industrie en gezinnen. Die kunnen tot enorme begrotingstekorten gaan leiden. Dat wil overigens niet zeggen dat ze bij de kiezers niet in goede aarde kunnen vallen.

Santorum was aanvankelijk geen koploper, maar staat nu bovenaan in de nationale peilingen en lijkt de voorverkiezingen in Ohio en Michigan te gaan winnen. Als mogelijke tegenstander van president Barack Obama kan zijn sociale conservatisme een nadeel blijken in de kuststaten en in de steden, maar zijn industriële achtergrond en populistische economische plannen zouden het wel eens goed kunnen doen op de cruciale slagvelden van het industriële Midden-Westen.

Op economisch gebied is Santorum aanhanger van de Republikeinse doctrine van lagere belastingen en minder overheidsuitgaven, zij het met wat extra aanpassingen. Hij zou willen vasthouden aan de huidige hypotheekrenteaftrek en een paar andere aftrekposten, onder meer voor donaties aan charitatieve instellingen. Hij wil ook de kinderbijslag verdrievoudigen. Alleen al dit ‘gezinsvriendelijke’ beleid zou de staat 60 miljard dollar (45,4 miljard euro) per jaar kosten, aldus het American Enterprise Institute. Als het initiatief ertoe zou leiden dat het geboortecijfer omhoog gaat, kan het uiteindelijk zorgen voor een verlichting van tekorten bij sociale zekerheid en gezondheidszorg voor ouderen.

Santorum wil ook de ondernemingsbelasting omlaag brengen naar 17,5 procent en een speciaal nultarief instellen voor binnenlandse producenten. Daar voegt hij een stijging van de belastingsubsidies voor onderzoek aan toe, en een belastingvrijstelling voor gerepatrieerde winsten die worden geïnvesteerd in binnenlandse fabrieken en machines. Deze maatregelen kunnen populair blijken in door werkloosheid geplaagde swing states. Zijn belastingplannen worden afgewezen door denktanks van beide politieke partijen. Het liberale Tax Policy Center schat de kosten ervan op 1.300 miljard dollar per jaar (984 miljard euro) – doordat 40 procent van de belastinginkomsten verloren gaat.

Amerikaanse presidentskandidaten – van Ronald Reagan in 1980 tot Obama in 2008 – hebben aangetoond dat het de kiezers niet zo veel kan schelen of hun economische plannen kloppen. Santorum gaat nu nog een stapje verder en voegt zijn eigen wensdromen toe aan de verdraaiing van de werkelijkheid waar de meeste Republikeinen zich toch al schuldig aan maken. Electoraal gezien lijken er weinig redenen te zijn waarom dit niet zou werken.

Martin Hutchinson enChristopher Swann

Vertaling Menno Grootveld

    • Christopher Swann
    • Martin Hutchinson