Duitsland is nu verlost van man zonder moreel gezag

Een president die zijn immuniteit voor justitie misschien verliest: het idee alleen al was een blamage voor het prestige van de Bundespräsident en het aanzien van de Duitse politiek. Het is dan ook geen verrassing dat Christian Wulff is afgetreden nadat het OM in de deelstaat Nedersaksen een verzoek bij de Bondsdag had ingediend om de immuniteit van het staatshoofd op te heffen.

Wulff wordt er van verdacht dat de CDU’er, toen hij nog minister-president van Nedersaksen was, giften en andere voordeeltjes heeft genoten. De bondspresident, die geacht wordt morele waardigheid uit te stralen en boven het partijpolitieke gewoel te staan, werd zo een bedreiging voor de onkreukbaarheid van zijn ambt.

Bondskanselier Angela Merkel had haar partijgenoot tot afgelopen donderdag steeds de hand boven het hoofd gehouden. Aan haar was het adagium ‘beul, hou het kort’ niet besteed, toen de affaires rond Wulff eind vorig jaar bekend en onbeheersbaar werden. Vooral met zijn pogingen om hem onwelgevallige publicaties in Bild tegen te houden, verergerde hij de zaak. Wat eerst louter een inschattingsfout leek, kreeg zo de geur van persbreidel. Maar Merkel bleef hopen dat de affaire zou overwaaien.

Dat gebeurde niet. Dus moest Merkel, wier populariteit de laatste maanden weer groeit, zich ontdoen van de politieke ballast die Wulff voor haar en de christen-democraten werd. Het was onvermijdelijk geworden. Duitsland is nu verlost van een man die geen moreel gezag meer had. De Bondsrepubliek moest op zoek naar een president die wel autoriteit uitstraalt, ongeveer de enige kwalificatie waaraan een Duits staatshoofd moet voldoen. Hoog tijd. Want Wulff is de tweede president in korte tijd die voortijdig moet aftreden. In 2010 moest Horst Köhler weg, na politieke loslippigheid over de oorlog in Afghanistan.

De grote vraag was nu welke conclusies bondskanselier Merkel zou trekken uit deze twee fiasco’s met staatshoofden uit haar eigen CDU. Zij heeft Wulff in 2010 met alle macht doorgedrukt, hoewel de oppositionele SPD en Grünen toen met de Oost-Duitse partijloze pastor Joachim Gauck een uitgelezen alternatief boden. Ze ging daar om partijpolitieke redenen niet op in. Door deze houding begon Wulff al met een valse start. Uit haar reactie valt op te maken dat Merkel zich dat ook zelf aantrekt. De bondskanselier kondigde aan nu wel bereid te zijn om met SPD en Grünen een „gezamenlijke kandidaat” te vinden. In Duitsland wordt alles, ook het presidentschap, graag gepolitiseerd. Maar Merkel hield woord. Gisteravond werd bekend dat de Duitse regering en twee belangrijke oppositiepartijen Joachim Gauck nomineren als president.