Discussie over Cohen leidt tot chagrijn in de PvdA

Opnieuw moet de PvdA-fractie vragen beantwoorden over het leiderschap van Job Cohen. Vanavond en morgen zeurt ook in het land de discussie weer door.

Er is geen onrust, echt niet. PvdA’ers zeiden het de afgelopen dagen zó vaak, dat er bijna wel onrust moest zijn. Op de eerste officiële vrije dag van het voorjaarsreces van het parlement, is de PvdA allerminst in vakantiestemming. Jeroen Dijsselbloem verbreekt zelfs de verbinding als er wordt gevraagd naar de gemoedstoestand binnen de sociaal-democratische partij. „Succes”, bitst hij nog snel.

Er is chagrijn onder PvdA’ers. Zij balen ervan dat in de partij, terecht of onterecht, alweer discussie is ontstaan over het partijleiderschap van Job Cohen. De partij gaat rollebollend over straat, juist op het moment dat de coalitiepartijen zich scherper kunnen profileren in de aanloop naar de komende bezuinigingsronde. De PvdA hoopte daarvan te profiteren door met een klassiek links geluid te ageren tegen bezuinigingen in de sociale sector. Haagse journalisten liepen vorige week massaal naar de fractieburelen van de PvdA. VVD’ers en CDA’ers keken er glimlachend naar.

Zij zien een onrustige fractie die niet op één lijn lijkt te zitten. In een uitgelekte e-mail verweet Kamerlid Timmermans Cohen en partijvoorzitter Spekman een „SP-light” te willen maken. Vanochtend kwam daarbij het nieuws dat Sharon Dijksma de meest waarschijnlijke kandidaat zou zijn om burgemeester in Nijmegen te worden. Daarover is verbazing, zowel bij PvdA’ers als daarbuiten. Waarom zou een ervaren ‘partijtijger’ nu de fractie willen verlaten?

De onrust in de fractie is een uitvloeisel van de lastige positie van de partij. De euro moet worden gered, is het uitgangspunt, en „die verantwoordelijkheid nemen PVV en SP niet”, zegt een Kamerlid. Maar tegelijkertijd waarschuwt Cohen het kabinet dat die steun bij nieuwe bezuinigingen allerminst verzekerd is. Wat is nou de lijn? En wie profiteert eigenlijk? De PvdA zelf niet.

Dit weekend zakte de partij in de nieuwste peiling verder weg naar 14 zetels, tegen 30 nu. Dat helpt niet. Zoals een fractielid zegt: „We hebben natuurlijk onze zorgen over de peilingen maar we moeten ons de druk van buitenaf niet laten opleggen.” Dat er „intern gerommel” is (een ander lid van de fractie noemt het zo, ze durven niet met hun naam in de krant), heeft alles te maken met de wankele positie van Cohen.

Niet alleen uitgesproken PvdA’ers hebben intern kritiek op de leider, ook een aantal nieuwelingen zou zich nu duidelijker laten gelden. PvdA’ers als Jacques Monasch, Ronald Plasterk, Martijn van Dam en Jeroen Dijsselbloem roeren zich als het gaat om discussies in de partij. Maar evenzeer opvallend is dat oud-voorzitter van de Jonge Socialisten Tjeerd van Dekken donderdagavond na de crisisvergadering media te woord stond. Van Dekken is sinds 2010 lid van de PvdA-fractie. Bronnen in de partij zeggen dat vooral onder de nieuwelingen, anderhalf jaar lid van de fractie, de kritiek over de koers en het leiderschap van de partij aanzwelt. Maar wat is het alternatief? De onder PvdA-bestuurders gewilde Lodewijk Asscher (volgens een enquête van deze krant onder 31 procent van de PvdA-bestuurders de ideale lijsttrekker) zit niet in de Kamerfractie en kan dus niet benoemd worden. Diederik Samsom, al jaren Kamerlid, kan een alternatief zijn.

Het praten gaat door. Vanavond komt het partijbestuur bijeen voor een reguliere vergadering in Amsterdam en morgen is er een bijeenkomst bij een lokale afdeling. Volgens de uitnodiging gaat Cohen daar vooral één vraag beantwoorden: ‘Weet u nog waar de PvdA voor staat?’

    • Huib Modderkolk