Waar slaat dat op, 'de wereld'? Zulke begrippen zijn geen illusies

Waarom worden in de krant met grote regelmaat begrippen gehanteerd als „de wereld” (kijkt met afschuw naar Syrië), „wereldgemeenschap”, „internationale gemeenschap” en meer van dit soort omschrijvingen? In de realiteit bestaan die begrippen niet, zeker niet met de toevoeging „gemeenschap”. Worden ze gehanteerd als uiting van verlichte wensdromen? De krant moet zich toch baseren op de werkelijkheid? Of vindt men de realiteit onaangenaam en gooit men er daarom maar een sausje over?

A.L. de Werker

Groningen

De vraag lijkt semantisch. Maar de lezer geeft er een filosofische lading aan met zijn verwijzing naar de Verlichting. Conservatieve denkers die de Verlichting afwijzen, menen namelijk dat begrippen als „de wereldgemeenschap” (of „de mensenrechten”) louter berusten op fictie of „wensdromen”. NRC Handelsblad staat inderdaad in de liberale traditie van de Verlichting, die zulke begrippen serieus neemt. Nog afgezien van het ambachtelijke feit dat met „de wereldgemeenschap” (meestal in de commentaren) doorgaans de Verenigde Naties worden bedoeld, een werkelijk bestaande organisatie met een hoofdkantoor in New York.

En ‘de wereld’? René Moerland, chef van de buitenlandredactie en van de bijlage met die naam, zegt: „Natuurlijk is ‘de wereld’ geen monolithisch geheel, maar er kunnen best tendensen worden waargenomen. Een analogie: er zijn mensen die beargumenteren dat „de Nederlander” niet bestaat. Maar is het onmogelijk om af en toe te verwijzen naar de Nederlander?”