'Schoonmaak of oppas?' Met die vraag begon het gesprek'

Nederland, Amsterdam, 27-01-2012 Succesvolle Poolse vrouwen in Amsterdam. Ula Vigelandzoon is fotograaf. foto: Bram Budel Bram Budel

Ula Vigelandzoon (35) is fotograaf en trouwde een Nederlander: „Ik kom uit Noord-Polen. Daar is alleen werk in het toeristisch hoogseizoen. In de stad waar ik woonde, werd veel gepraat over Poolse vrouwen die naar Nederland gingen, om er te trouwen of om als prostituee aan de slag te gaan. Ik zag ze wel als ze in de vakantie terugkwamen in mijn stad, gekleed in dure merkkleding. Onbegrijpelijk, vond ik het. En nog steeds.

„Mijn Nederlands-Surinaamse man ontmoette ik per toeval in de sauna, tijdens een vakantie in Amsterdam in 2002. Hij was receptionist. Hij werkte daar tijdelijk, hij is eigenlijk dj. We hebben het gevoel dat het lot ons heeft samengebracht. Ik was absoluut niet op zoek. En bovendien was hij toen nog bezet. Soms geloven mensen me niet als ik zeg dat het ware liefde is, heel jammer.

„Als we niet zo verliefd waren geweest, hadden we nooit zoveel over gehad voor ons samenzijn. Telkens weer al die papieren: toeristenvisa verlengen, geld betalen voor procedures. En elke keer botte afwijzingen van de IND [Immigratie- en Naturalisatiedienst, red]. Als we daar aan het loket stonden, spraken ze altijd tegen mijn vriend en negeerden ze mij. Ze gingen er gewoon vanuit dat ik geen Nederlands kon. Ik voelde me niet welkom.

„Maar Polen was geen optie, hoewel we het wel hebben geprobeerd. Daar is te weinig werk. Bovendien kregen we op een gegeven moment een kind en zijn toekomst is hier beter. We zijn ook pas na de EU-toetreding van Polen getrouwd. Ik vertikte het alleen voor de verblijfspapieren te trouwen.

„Inmiddels heb ik een heerlijk leventje opgebouwd in Amsterdam met fijn werk, veel vrienden en we wonen hartje centrum aan een gracht. Maar dat heeft wel tijd gekost. Toen ik voor het eerst vrienden van mijn man ontmoette, begon iemand het gesprek met de vraag: ‘Schoonmaak of oppas?’ Het ging er niet bij ze in dat ik fotografe ben, met een goedlopende zaak nog ook. Dat deed pijn. Net als de oproep van Geert Wilders om Polen aan te geven.

„Ik heb zelf ook last van dronken, werkloze Polen. Die bezorgen mij een slecht imago, want ik werk en spreek wel goed Nederlands. Maar zo’n meldpunt gaat te ver. Laten die politici liever beleid en wetgeving maken zodat iedereen hier legaal is en werkt voor z’n geld. Maar daar is dit meldpunt niet voor bedoeld; het is puur om mensen te stigmatiseren.”