Nu mag ik ook al geen baret meer dragen

Nederlanders ageren tegen een intolerante haatimam, maar hoe tolerant zijn we zelf? De PVV kan niet tegen kritiek en twitteraars kennen maar één toegestane mening – die van henzelf, stelt Hassnae Bouazza.

Populist na populist diende zich de afgelopen jaren aan op het politieke podium om de Nederlandse waarden te beschermen, om de sluipende islamisering tegen te gaan, om de joods-christelijke traditie te behouden en om vrouwen, die arme, onderdrukte moslimvrouwen, te bevrijden.

Een vrouw met hoofddoek, die kon niet anders dan onderdrukt zijn. En het was – eerlijk waar! – niet uit intolerantie, maar uit pure begaanheid met die zielige vrouwen, dat politici, opiniemakers en fanatieke PVV-aanhangers zo tegen dat kopvodje ageerden. Vaak hebben die laatsten in hun Twitterbio naast ‘PVV’ ook ‘haat vrouwenonderdrukking’ staan, of een variant erop.

Maar, zoals Nietzsche al wist: Wer mit Ungeheuern kämpft, mag zusehn, dass er nicht dabei zum Ungeheuer wird. Ofwel wie monsters bevecht, moet erop letten dat hij er niet zelf één wordt. In de strijd tegen vermeende islamisering en worstelend met het ‘Paard van Troje’ dat met de moslimmigranten is binnengehaald, zijn de voorvechters van de vrijheid steeds meer gaan lijken op die verfoeide moslimbaarden, inclusief krijsende hypocrisie en schijnheilige verontwaardiging.

Neem de populariteit van de Moslimbroeders in Egypte en de angst voor hen hier te lande. Wat zijn die Moslimbroeders nu helemaal? Een extremistische partij die zich voorstaat op de eigen cultuur en religieuze waarden. Een partij die het vreemde afwijst, slecht met kritiek omgaat en een programma heeft waarvan ze heilig gelooft dat het de eigen identiteit en cultuur zal beschermen. Een partij die vrouwen wil opleggen zich te bedekken, want vrouwen zijn parels die je moet koesteren.

Is de PVV anders? Ook dat is een partij die staat voor het rein houden van de eigen cultuur, die alle kritiek wil tegengaan, die buitenlandse invloeden zo veel mogelijk wil weren, die ‘onderdrukte’ vrouwen wil bevrijden door hun een kopvoddentaks op te leggen en door hoofddoekdraagsters te weigeren in bussen en provinciehuizen. En door hen horizonvervuiling te noemen.

Voor PVV-kiezers moeten we respect hebben, zo is ons steeds opgelegd door menig opiniemaker, we moesten hen serieus nemen, maar waarom dan die paniekerige reactie als het gros van de Egyptenaren voor zijn eigen waarden kiest? Voor de Egyptische variant van de PVV?

In islamitische landen wordt de vrouw constant ingezet als pion om de politiek te bepalen, zogezegd om de zeden te bewaken. In Nederland wordt de vrouw constant ingezet als speelbal, zogenaamd om haar te beschermen of bevrijden. Of het nu de maagdelijkheidstest is in Egypte, het verbod op autorijden in Saoedi-Arabië, of het aanstaande verbod op de boerka in Nederland.

Die verboden en de nobele doelen die ze dienen, zijn slechts excuses om de eigen intolerantie voor wat anders is te maskeren.

Zelf merkte ik dit toen ik een nieuwe foto nam op mijn Twitterpagina. Het is een foto waarop ik een wollen baret draag. Niet eerder zag ik mensen zo massaal de controle verliezen over hun sluitspieren. Meteen stroomden de verontwaardigde reacties binnen – waar ik mee bezig was, of ik aan het provoceren was, waarom ik m’n haar bedekte, wat voor statement ik wilde maken, of het van mijn vriend moest.

Mensen zijn geconditioneerd. Als ze een moslim met iets op het hoofd zien, gaan ze er blind vanuit dat dit een hoofddoek moet zijn en dat deze door de man moet zijn verplicht. De ophef maakte ook duidelijk dat de weerzin tegen de hoofddoek niks te maken heeft met de onderdrukking van de vrouw, maar alles met de eigen intolerantie. Mensen vonden ook dat ik het zelf had uitgelokt door wat op m’n hoofd te zetten. Je kunt als Marokkaan dus niet zomaar iets op je hoofd zetten. Dan ben je aan het provoceren en moet je ter verantwoording worden geroepen. Jezelf beschermen tegen de kou kan alleen na het indienen van een verzoek in viervoud, met uitgebreide motivatie en de belofte dat je er echt, écht niks mee bedoelt en hem weer af zal doen zodra de kou voorbij is.

Dit heeft niks meer met bezorgdheid of veroordeling van onderdrukking te maken, maar alles met het afwijzen van andere ideeën, levenswijzen en overtuigingen. Het is niet minder dwingend of verstikkend dan de donderpreken van extremistische gelovigen.

Hel en verdoemenis schreeuwen vanwege een onbedekt hoofd is niet veel anders dan vrouwen in praatprogramma’s massaal belachelijk maken vanwege hun uiterlijk of vanwege een laag decolleté. Wie de lawine aan seksistische sneren bekijkt, begrijpt subiet dat moslimmannen simpelweg eerlijker zijn over hun gebrek aan zelfcontrole. Het komt op hetzelfde neer – een hardnekkig gebrek aan respect voor de vrouw, pure misogynie.

Dit brengt me bij een andere overeenkomst: het verstikkende groepsgedrag en de sociale controle. Vindt die in de Arabische landen op straat plaats en worden sociale media daar ingezet voor verzet tegen de macht, hier in Nederland worden ze gebruikt om andersdenkenden te intimideren en de mond te snoeren. Geen brandende vlaggen hier, maar wel veel capslockletters en evenzoveel uitroeptekens om mensen aan de schandpaal te nagelen.

Dit is het zichtbaarst op Twitter, een groot virtueel schoolplein waar je, net als op het echte schoolplein, ‘leiders’ hebt en meelopers, en lulletjes rozewater die altijd het slachtoffer zijn, maar die een storm van verontwaardiging oproepen zodra ze ophouden lulletje te zijn en eens keihard terugmeppen. Er worden dossiers bijgehouden over mensen, mensen worden belasterd en er wordt geklikt: geregeld klagen mensen bij werk- en opdrachtgevers vanwege onwelgevallige meningen. Omdat andere meningen verschrikkelijk pijn doen. Omdat het accepteren van andere opvattingen, het aangaan van een vrij debat, toch moeilijk blijkt te zijn voor velen. Omdat de verlichting, die niet zo goed samen schijnt te gaan met de islam, ook hun huis lijkt te hebben overgeslagen.

Het is eigen vrijheid en verontwaardiging eerst, net als bij moslimextremisten. Hun geloof, hun ideeën gaan voor, de rest heeft zich aan te passen. Maar dat is niet waar vrijheid voor staat. Het is geen hol begrip waaraan je je eigen draai kunt geven. Het betekent dat je jezelf kunt uiten, zonder gevaar voor je leven, zonder angst voor laster of intimidatie. En dus ook zonder dat je je baan verliest of voor eeuwig op internet met brandmerk te vinden zult zijn.

De gevreesde islamisering is niet nakende. Die is allang voltooid. Met een Hollands sausje erover. En zo kan het zijn dat omstreden islamgeleerden via een Kamermeerderheid worden geweerd en een blanke, autochtone blogger, Martien Pennings, die op de site van AmsterdamPost oproept tot de executie van onder anderen Femke Halsema en Jolande Sap, wordt genegeerd of zelfs verdedigd door PVV-senatoren. Online lynchplekken als GeenStijl zijn te druk met het verdacht maken van iedere allochtoon die door rood loopt. De gevestigde media denken dat het nog 2005 is. Populistische opiniemakers zijn te druk met scoren. Het monster brult en het gros zwijgt.

Hassnae Bouazza is journalist, columnist, vertaler en programmamaker.