Museum test dappere avonturiers

Soms bezoekt Dr. Zeepaard een museum. Dan vraagt hij naar het gekste voorwerp. Bij het Leidse Museum voor Volkenkunde is dat een vork. En een liefdesbrief van kralen.

Stel dat je in de Kalahariwoestijn zonder water komt te zitten, waar haal je dat dan vandaan? Of je krijgt in Papoea Nieuw-Guinea een maaltijd aangeboden met lekkere verse larven, mag je dan vragen om garnalen?

Als je de antwoorden weet, ben jij misschien wel de ideale man of vrouw om op expeditie te gaan. Een expeditie is een lange en moeilijke onderzoekstocht in een onbekend land. Mensen die op expeditie gaan moeten avontuurlijk en dapper zijn, goed kunnen improviseren en veel leren over de plek waar ze komen.

Als je wilt testen of jij zo iemand bent, kun je naar het Museum voor Volkenkunde in Leiden. Dit museum heeft wel 200.000 voorwerpen uit Amerika, Afrika en Azië, van enorme Boeddhabeelden uit Japan tot boegbeeldjes uit de Stille Zuidzee. Ze helpen je om de volkeren buiten Europa beter te begrijpen.

Veel van deze voorwerpen zijn verzameld door avonturiers die meer dan honderd jaar geleden op expeditie gingen.Of zoals Herman ten Kate, die jaren leefde met de indianen in Noord-Amerika om hun cultuur te redden. Hij werd opgenomen door de Seneca-indianen en kreeg de naam Helder Licht. Ten Kate bracht een schitterende tooi van adelaarsveren naar Leiden.

In het museum kun je nu in de voetsporen van deze reizigers treden. Er staat een reusachtige reistruck, compleet met buitendouche, waar je in kunt klimmen. Daarnaast staan vijf grote kisten, waarin allerlei uitdagingen verborgen liggen. Zo kun je in een kist een spannende quiz doen, met vragen zoals aan het begin van dit stukje.

In een andere kist zijn oude en heel mooie films te zien van vroegere ontdekkingsreizigers. Zoals van Claudius de Goeje die rond 1900 een film maakte over een bijzonder ritueel bij een indianenstam in Suriname: de wespenproef. Je ziet hoe jongens van een jaar of veertien een matje vol wespen op de huid gedrukt krijgen. Ze mogen geen kik geven, want ze moeten laten zien dat ze een man zijn.

De gekste en spannendste voorwerpen zitten bij elkaar in een andere kist. Dr. Zeepaard is verrast door een kannibalenvork uit Fiji. Ja echt. Vroeger kreeg een priester daar op feestdagen een extra lekker gerecht. Soms was dat een hapje mensenvlees, dat met deze speciale vork werd gegeten.

Het lievelingsvoorwerp van Floor Scholte, samensteller van de tentoonstelling, is een ‘brief’ uit Zuid-Afrika. Meisjes rijgen kleine kralen aan elkaar tot liefdesbrief voor hun geliefde man of jongen. Die mannen zijn er zo trots op, dat ze deze brieven altijd bij zich dragen.