Ik ben niet bang voor Johan Cruijff

Marjan Olfers (42) is een half jaar commissaris bij Ajax. Vorige week besloot de hele raad gefaseerd terug te treden na een gerechtelijke uitspraak in een conflict met Johan Cruijff. Olfers is advocaat, doceert sport en recht aan de VU en is gehuwd met kickbokser Thom Harinck.

Litteken

„Tijdens een hockeywedstrijd op de middelbare school sloeg een klasgenoot de stick in mijn gezicht. Ik ging in één keer, boem, tegen de vlakte. Toen ik bijkwam greep ik naar mijn tanden: zitten ze er nog in? Ja, pfff, wat een opluchting. Ik hield er wel een litteken aan over. Kijk, hier, op mijn kin.”

Leesmuseum

„Zo noemde mijn vader mij vroeger, vanwege mijn onstilbare honger naar kennis. Door de week maakte hij mij vroeg wakker, zodat ik nog kon lezen voordat ik naar school ging. Chaim Potok las ik het liefst. Door hem wilde ik aanvankelijk schrijfster worden. Potok is de enige mens aan wie ik ooit een handtekening heb gevraagd, jaren geleden, in een Amsterdamse boekhandel. My name is Asher Lev reken ik tot de beste boeken ooit geschreven. Hoofdpersoon Asher is een jonge kunstenaar die botst met de chassidische wereld waarin hij opgroeide. Hij heeft een enorme drive. Laat zich door niemand de wet voorschrijven. Zo ben ik ook.”

Cruijff

„Cruijff was een geweldige voetballer, maar van besturen heeft hij geen kaas gegeten. Ik denk dat het zijn persoon recht zou doen als hij kwaliteit boven loyaliteit stelt. Niet voor niets gaf de benoemingscommissie aan Edgar Davids, Paul Römer, Steven ten Have en mij vorig jaar als opdracht mee Johan Cruijff „niet de sleutels tot het huis te geven”. De commissie was bang dat Cruijff als vijfde commissaris absolute macht bij Ajax nastreefde. Dat hij adviseurs, artsen en trainers zou binnenloodsen die niet over de benodigde papieren of staat van dienst beschikten. Mede door die opdracht heb ik de functie aanvaard.

„Ik ben geen ja-knikker. En nee, ik ben niet bang voor Johan Cruijff. Dat de benoemingscommissie Cruijff een andere opdracht heeft meegegeven maak ik op uit het feit dat hij zijn eigen gang ging. Hoe moet ik anders verklaren dat Wim Jonk schermde met de goedkeuring van Cruijff bij de aanstelling van jeugdtrainers? Door dat soort een-tweetjes verloor ik het zicht op het huishoudboekje. Mijn taak is daar goed op toe te zien.”

Ling

„Vanaf mijn benoeming tot commissaris bij Ajax, is één naam blijven rond zingen: Tscheu la Ling. Cruijff wilde per se dat-ie algemeen directeur van Ajax werd. En dat liet hij vanaf de eerste dag duidelijk blijken. Het was geen suggestie, het was een bevel: „Ik wil Ling en jullie gaan met hem praten.” Edgar, Paul, Steven en ik hebben aangegeven dat wij Ling niet de meest geschikte kandidaat voor die post vonden. Zoals bij alle kandidaten hebben wij hem beoordeeld op kennis, ervaring, houding en reputatie. Is er sprake van belangenverstrengeling en wil en kan hij dat oplossen? In de pers wordt nu geconcludeerd dat Ling een zak met geld zou hebben aangenomen van een hasjhandelaar, maar toen wij met hem spraken was dat slechts een gerucht. Dat gerucht was voor Cruijff geen aanleiding Ling als kandidaat te laten vallen.”

Van Gaal

„Dat wij buiten Cruijff om gesprekken met Louis van Gaal hebben gevoerd over de post van algemeen directeur heeft ons veel kritiek opgeleverd. Ik begrijp die kritiek. Liever hadden we Johan bij de gesprekken met Van Gaal betrokken, maar we vonden het risico te groot. Dan was De Telegraaf met het nieuws aan de haal gegaan, zoals bij Marco van Basten. Misschien kunt u zich de suggestieve berichtgeving rond zijn benoeming nog herinneren? Van Basten was nu directeur van Ajax geweest als Cruijff niet op de valreep allerlei aanvullende eisen had gesteld. Cruijff wilde hem alleen als er een adviesraad naast kwam, „ter bescherming van Marco”. Beoogde leden? Maarten Fontein (oud-directeur van Ajax en vriend van Cruijff) en Tscheu la Ling. Marco is een intelligente jongen die weet wat hij wil. Waarom zou hij een adviesraad willen? Het voelde als een motie van wantrouwen.”

Excuustruus

„Ik weet verdomd goed wat ik kan en wat mijn beperkingen zijn. Vraag mij niet wie er in het Nederlands elftal van, zeg, 1972 zaten. Maar over transferregels, mededingingsrecht, sponsorcontracten en arbeidscontracten kan ik je alles vertellen. Legt het één minder gewicht in de schaal dan het ander? Ik vind van niet. Als anderen daar anders over denken: so be it. Tegen de vele vrouwen die mij vragen hoe ik het zo ver heb geschopt, zeg ik: wees niet bang en ga voor je doel. En: heb er vrede mee dat je als vrouw vaak onderschat wordt. Zo kun je verrassend uit de hoek komen!

„Toen Cruijff mij toebeet dat ik commissaris was geworden omdat ik vrouw ben, deed mij dat weinig. Als topadvocaat werk ik veel met mannen samen, ik ben dat soort reacties gewend. Ik hoor het ook liever in mijn gezicht dan via het roddelcircuit: dan weet ik wat ik aan iemand heb. Meer pijn deed het toen Cruijff Edgar Davids schoffeerde met zijn opmerking dat Davids commissaris was geworden vanwege zijn huidskleur. Ik zat er bij toen het gebeurde. Vond het verschrikkelijk om mee te maken. Edgar vond de opmerking Cruijff onwaardig. Hij had het niet van hem verwacht en het heeft hem geraakt. Ik vind dat Cruijff zijn excuses aan Davids had moeten maken. In Engeland was hij niet met zo’n racistische opmerking weggekomen.”

Oma

„Ik had een goede band met mijn oma, een mooie vrouw met zwart haar. Ze vertrouwde mij dingen toe die ze zelfs haar kinderen niet vertelde. Zo hoorde ik dat haar vader diamantair was en in de oorlog een onderduiker in huis nam. Dat mijn oma Jiddische uitdrukkingen gebruikte en Joodse kandelaren in de huiskamer had staan, verbaasde mij, maar ik heb daar nooit naar durven informeren. Over dat soort dingen sprak je niet met die generatie: te gevoelig.”

Angst

„Ik ben slechts één keer in mijn leven bang geweest: toen mijn dochter aan een ziekte dreigde te overlijden. Door die ene ervaring begrijp ik wat angst met mensen doet. Maar ik vertik het om mij door angst te laten leiden. Als je aan mijn man (Thom Harinck, grondlegger van het kickboxen) zou vragen wie banger is aangelegd – Thom of Marjan – zou hij zeggen: ‘Thom’.”

Thom

„Op mijn zestiende meldde ik mij aan voor kickbokslessen bij de sportschool van Thom. Ik was klein van stuk en wilde steviger in mijn schoenen staan. Aanvankelijk viel mij vooral op hoe verschillend wij waren, maar gaandeweg moest ik concluderen dat wij veel van elkaar weg hebben. Wie was die man die jonge criminelen omvormde tot timmermannen? Hij had misschien een ruig imago, maar fascineerde wel. Thom leeft met de dag, is altijd vrolijk en verloochent zichzelf niet. En dus kon het gebeuren dat ik, het nette meisje, op mijn 23ste met een kickbokscoach samenwoonde. En drie kinderen kreeg. Twintig jaar later merk ik dat mensen nog altijd moeite hebben ons te plaatsen: „Jíj? Met hém?”

Dreigbrieven

„In de afgelopen maanden heb ik veel dreigbrieven ontvangen. Mij verbaasde dat niet – het past bij de tijdgeest – maar Thom begon zich steeds meer zorgen te maken. Toen ik ook telefonisch werd bedreigd heeft hij uitgezocht wie er achter zat. Thom belde de betreffende persoon op en liet weten ‘dat het genoeg was’. Er volgden excuses en daarmee was de kous af.”

De Telegraaf

„Een af-grij-se-lijk blaadje. Riooljournalistiek is nog zacht uitgedrukt. Ik heb het afgelopen jaar veel halve waarheden gelezen, zag hoe nieuws gemanipuleerd werd. Op juridisch handige wijze, door bijvoorbeeld ‘feiten’ in een column te presenteren. Dat twaalf mannen ’s nachts dreigende taal uitsloegen in de tuin van Martin Sturkenboom (voormalig Ajax-directeur), is niet direct te herleiden tot de Telegraaf-berichtgeving, maar als er iets met hem was gebeurd, dan trof de krant ook blaam. Over de column van Johan Cruijff kan ik kort zijn. Ik vind het onverstandig dat hij over de interne zaken van een beursgenoteerd bedrijf schrijft.”